Glutensiz diyetler besin seçimine bağlı olarak sağlıklı veya sağlıksız olabilir. Beslenme ve Diyetetik Akademisi kanıt analiz kütüphanesine göre glutensiz diyete harfiyen uyumla yağ oranı yüksek, karbonhidrat ve lif oranı düşük, demir, folat, niasin, B12 vitamini, kalsiyum,fosfor, çinkodan fakir diyet ortaya çıkmıştır. Zenginleştirilmiş tüm glutensiz tahıl ve ürünleri tüketilmelidir.

Glutensiz olmasının yanı sıra yaşa ve cinsiyete özgü olması tavsiye edilir. Çölyak hastalığı olan kişiler tahıllı gıdaları önerilen miktarda tüketemeyebilirler. Çölyak hastalığı olan kişiler glutensiz tahıllar ve yüksek yağ içerikli besinler tüketebilirler. Gıdaların glutensiz versiyonları az yağlı veya yağsız düşünülür fakat yağ içerikleri yüksek olabilir çünkü üreticiler glutensiz ürünlerin tat ve dokusunu geliştirmek için ekstra yağ ilave edebilirler. Buna ek olarak çölyak hastalığı olan birçok kişiye yeni teşhis  koyulduğu sırada kişi de laktoz intoleransı görülür.Sonuç olarak süt bazlı ürünlerin alımını sınırlamak kalsiyum, B12,fosfor alımının azalmasıyla sonuçlanır.


Sağlıklı bir glutensiz diyete yardımcı olmak için bireyler:

  • Teşhisten sonra en kısa zamanda çölyak hastalığı konusunda kendini geliştirmiş bir diyetisyene sevk edilmelidir.
  • Glutensiz kepekli tahıllar(örneğin; kinoa) ve rafine glutensiz tahıllar (örneğin; beyaz pirinç,öğütülmüş mısır) seçmeye teşvik edilmelidir.
  • Zenginleştirilmiş ve güçlendirilmiş rafine tahıl ürünlerini zenginleştirilmemiş besinlere tercih etmesi konusunda danışmanlık hizmeti veilmelidir.
  • Yağ ve lif içeriğini karşılaştırmak için Besin Paneli bulundurmalıdır. Glutensiz tahıllı gıdalar, yüksek lif ve daha az yağ içerikli gıdalar tercih edilmelidir.
  • Kalsiyum ile zenginleştirilmiş soya sütü, kalsiyum takviyeli portakal suyu ve işlenmiş düz soya peyniri gibi kalsiyum açısından zengin kaynaklar tüketilmelidir.

Çölyakta Erken Teşhisin Önemi

   Son bir yıldır şikayetlerimin aşırı şiddetlenmesi nedeniyle tüm hayatımı felç eden bir süreç yaşadım. bunun nedeni çölyak testi aklına bile gelmeyen devamlı diğer hastalıklara yönelen doktorlarımız oldu. Ve tabiki sonunda tüm hormonlarım durdu. 35 kiloya düştüm (ki aşırı yiyen biri olmama karşın) ve pankreatit hastası oldum. Şu an için herşeyin nedeninin gluten proteinin bağırsaklarımda neden olduğu entropi olduğunu bilmek ve tedaviye başlamak sevindirici. ancak o kadar oyalandık ki bilimsel çalışmalarda görebileceğimiz ve tanık olabileceğimiz bir kaç hastalığında eşlik ettiği (kronikleştiği) bir süreç yaşamaktayım. Dolayısı ile her ne kadar glutensiz beslensemde yanma yakınmalarım geçmemekte ve çok yönlü bir tedaviyi gerekli kılmakta. Bu nedenle çevremdeki herkese ve özellikle bu sayfayı okuyan bu hastalığın ne olduğu konusunda fikir sahibi olmak isteyen ya da çölyaklı olanlara söylemekle yükümlü hissettiğim bir kaç tecrübem söz konusu oldu:
  1. Kişi vücudunu en iyi tanıyandır ve gerekli araştırmaları yaparak bazı olguların varlığına ilişkin delil sahibi olmaya gayret göstererek doktorunu yönlendirmelidir ki gecikmelerin neden olacağı zararlara en az düzeyde maruz kalınabilsin.
  2.  Çölyak hala araştırma safhasında bir hastalık olduğundan ve pek bilinmediğinden çevrenizi buna inandırmak ve bu şekilde yaşamanız gerektiğini anlatmak en zorudur ki Türk insanı genelde ” Az bir parça alsan ne olur ki” sözleri ile istemeden sizin dünyanızı disiplininizi sabote edecektir. Ancak bizlerde bunun arkasına sığınıp diyetimizi bozmak yerine onları bu duruma alıştırana kadar sabır göstermeliyiz (Sanırım tedavi sürecinin en yorucu kısmı bu oluyor benim için).
  3. Bunlara ek olarak Gluten hassasiyetine sahip bireyler olduğumuzu düşünürsek diğer besin maddelerine de duyarlılığımız olup olmadığınında araştırılmasını talep etmemiz gerekmektedir ki Bradley ailesinin kitabına verdiği “Gelecek Besinlerde” ismi de durumun ne kadar can alıcı olduğunu göstermektedir.
  4. Ayrıca unutulmamalıdır ki bir yerlerde glutensiz tarif bulup birebir uygulamaktan başka çözüm yolları da söz konusudur. Nasıl mı? Öncelikle yasak ve serbest besinlerimizi çok iyi öğrenmek ve bu besin maddelerinin kullanılabileceği yaratıcı tarifler geliştirmek (Ben ve eşim hiç bir tarif ve glutensiz özel un olmaksızın bir haftadır hiç yapmadığımız kadar kek ekmek pasta yaptık ve işte bizimde alternatiflerimiz oldukça fazla diyerek tatmin seviyesine ulaşarak rahatladık. Bu da hastalığımı kabullenmem ve ömür boyu bir yaşam biçimi haline getirmem konusunda oldukça kamçılayıcı oldu. bence sizde denemelisiniz).  (Ayrıca daha sonraki yazılarımda denemelerimizin tariflerini resimleri ile ekleyeceğim. Amacım bir fikir oluşturmanızı sağlamak:)
  5. Farkında bireyler olmak, diyetimize etkin biçimde devam etmek; sonucu ölümcül olabilecek tehlikelerden uzaklaşmamızı sağlayacaktır.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here