Daha önce Doom 3’ün Kodları Açılıyor Mu? başlıklı haberimizde, id Software’in kurucusu ve idTech motorunun mucidi olan John Carmack’ın Twitter hesabında yapmış olduğu bir yayınla, idTech4 (oyuncular arasındaki adıyla Doom 3 ya da Quake 4 motoru) motorunun kodlarının açılması için teknik hazırlıkların tamamlandığını ve avukatların onayının beklendiğini belirttiğini sizlere aktarmıştık. Ve nihayet beklenen an geldi ve 22 Kasım’ı 23 Kasım’a bağlayan gece yarısında Doom 3’ün kodları yayınlandı.
Doom 3’ün kaynak kodları genel olarak GNU General Public License 3 ile lisanslanarak yayınlandı. Ancak bazı kısımları yine özgür yazılım lisansları olan değişik lisanslar ile yayınlandı.
Doom 3’ün kaynak kodları, bir GIT barındırma hizmeti olan Github üzerinde bulunuyor ve kodlara https://github.com/TTimo/doom3.gpl adresinden erişilebiliyor. Adreste aynı zamanda kaynak kodların işletim sistemlerinde nasıl derlenebileceğine de değinilmiş. Umuyoruz ki yakın bir zamanda Pardus kullanıcılarını Doom 3’ün PiSi paketi ile tanıştırırız.
Daha önce sitemizde “Desura Geliyor” başlığı ile Desura oyun yöneticisinin Beta aşamasında olduğunu duyurmuştuk. Şimdi ise “Desura geldi” diyoruz.
GNU/Linux oyuncuları için iki ay kadar bir süre Beta aşamasında olan ve sadece “Desura” grubuna üye olanlarca çevrim içi olarak kullanılabilen Desura oyun yöneticisi, Beta aşamasından çıkarak, tüm GNU/Linux oyuncularının kullanımına sunuldu. Beta aşamasından çıkna Desura’nın gözüme çarpan güncellemleri (herkese açılmış olması dışında) kurulan oyunun bağıl kütüphanelerini denetlemesi ve eksik olanlar hakkında oyuncuyu uyarması. İkinci olaraksa, Games -> Properities altından, oyunu çalıştırmak için gereken komutu, başına bir başka komut ya da başka bir ikili dosya ile açacaksak onu yazabiliyoruz. Beta aşamasında sadece 64 bit için olan Desura, artık 32 bit mimarisi için de mevcut. Kurulumun Beta aşamasından bir farkı yok. Desura’nın sitesinden, Desura oyun yöneticisinin *.tar.gz uzantılı güncelleyicisini indirdikten sonra (mimarinize göre otomatik olarak i686 ya da x86_64 gelecektir), dosyayı açın. Açtığınız dizine giderek konsola ./desura komutunu verin.
“Desura Updater” uygulaması başlayacak ve Desura oyun yöneticisini indirip kuracaktır. Yaklaşık 33MB boyutunda olan Desura oyun yöneticisinin kurulumu tamamlandıktan sonra, KDE münüsünden Uygulamalar -> Oyunlar -> Desura yolu ile oyun yöneticisini başlatabilirsiniz. Desura da, aynen Steam’de olduğu gibi, sistem çekmecesine kendisini atacak ve arka planda çalışacaktır.
Desura başladığında, “New Account” kısmından ya da Desura’nın sitesine giderek sitesinden, kullanıcı hesabınızı oluşturuyorsunuz. Hizmet sözleşmesini kabul ettikten sonra, önümüze çıkan mini bir formu doldurarak, hesabımız oluşturuyoruz. Sonrasında ise, formda belirttiğimiz e-posta adresine gönderilen aktivasyon linkine tıklayarak hesabımızı bitiriyoruz. Sonrasında kullanıcı adı e parolamızı girip “Sign In” dediğimizde, Desura istemcisi açılıyor.
Bu kadar da değil; Desura’nın kurucusu Scott Reismanis, uzun vadede, aynen Google Chrome / Chromium gibi bir GPL lisansı ve açık kod yapılandırılmasına gidileceğini belirtiyor An itibariyle Desura’dan 65 GNU/Linux oyununu (ticari + özgür) indirip oynayabilirsiniz.
id Software’in kurucusu ve idTech motorunun mucidi olan John Carmack, Twitter hesabında yapmış olduğu bir yayınla, idTech4 (oyuncular arasındaki adıyla Doom 3 ya da Quake 4 motoru) motorunun kodlarının açılması için teknik hazırlıkların tamamlandığını ve avukatların onayının beklendiğini belirtmişti. Ancak Bethesda / id Software’in avukatları, Doom 3’ün kaynak kodlarının açılmasının, bazı lisans ihlâllerine sebep olabileceğini belirttiler.
Ancak John Carmack’ın yanıtı gecikmedi: “Avukatlar bazı kodlar konusunda endişeli, ama ihlâl konusu olması muhtemel kodları yeniden yazacağım.” Avukatlatrın endişelerini ifade etmesinin ardıdnan gelen bu açıklama, John Carmack’ın, idTech4 motorunu açık kaynak camiasına (henüz belli olmasa da öncekileri gibi idTech4’ün de GPL ile lisanslanması durumunda özgür yazılım camiasına) kazandırmasındaki kararlılığı gösteriyor. Carmack’ın artık, motorun performnans ve görselliğini mümkün olduğunda koruyarak, lisans koruması altındaki kodları, avukatlarının endişelerini giderecek biçimde yeniden yazması gerekiyor.
Teknik adımlarını tümünü tamamlayıp, son dakikada hukuki sorunla karşılaşan idTech4’ün, bir an önce bu sorunu aşıp, başka bir problemle karşılaşmamasını umarak; özgür yazılım camiasına katılımını bekliyoruz. idTech4, üzerinden 7-8 seneden fazla gibi bir zaman geçmiş de olsa, hâlâ oldukça güçlü bir motor. Bu motorun kazanımının, gelişmiş GNU/Linux FPS oyunlarının önünü açmasını bekliyoruz.
Pardus Kurumsal 2.1 sürüm çalışmalarının başlayacağı haberi üzerine, bir süredir beklediğimiz sürüm takvimi açıklaması, nihayet Pardus geliştiricilerinden Semen Cirit tarafından geliştirici listesine atılan sürüm takvimi ile belli oldu. Kararlı sürümü 2012 yılının Şubat ayında çıkacak olan Kurumsal 2.1 için sürüm takvimi şu şekilde:
PiSi‘ye paket imzalama desteği geliyor. Böylece sisteme güvenilmeyen paketlerin kurulması engellenmiş olacak. PiSi hakkında diğer yenilikler ise taşınabilir ortamların depo olarak kullanılabilmesi ve paket kurulumu sırasında kullanıcıya kurulacak paketin lisansının gösterilmesi ve onay beklenmesi olarak gösteriliyor.
COMAR‘a servis çıktıları için paralel çalışma desteği geliyor. Ayrıca hav komutunun daha kullanışlı olması, kayıtların geliştirilmesi, ağ durumu denetimi gibi iyileştirmeler de yeni özellikler arasında gösteriliyor.
Ahenk’e sistem olayları kaydı, kullanıcı yönetimi, LDAP desteği, hesap ve izin yönetimi, Gosa entegrasyonu gibi yenilikler geliyor.
PTSP‘ye USB disk, webcam, yazıcı, ses, akıllı kart gibi destekler eklenecek.
YALI‘ya ağ üzerinden çoklu kurulum modu geliyor. Bunun yanında otomatik kurulum, ilk sistem açılışı, kurtarma modu da düşünülen özellikler arasında.
Sunucu olarak Pam, Bacula, Nagios, Cacti depolarda yerini alacak.
Linux Kullanıcıları Derneği (LKD) ve Yeditepe Üniversitesi Bilgisayar Topluluğu (YUCOMP) tarafından ilki geçen yıl düzenlenen Özgür Web Teknolojileri Günleri adlı etkinliğin ikincisi, bu yıl 14-15 Ekim tarihlerinde, Yeditepe Üniversitesi 16 Ağustos Yerleşkesinde gerçekleştirilecek.
Özgür Yazılım A.Ş. , SuSE, OBSS, symturk sponsorluğunda gerçekleştirilecek olan etkinliğin programı, etkinliğin resmi sitesinde şu şekilde yer alıyor:
14 EKİM CUMA
Salon 1
Salon 2
Atölye
10:00-10:45
Büyük Kurumlarda Özgür Yazılım Kullanımına Giriş
Mahir Aşut
OpenKM Özgür Doküman Yönetim Sistemi
Samed Beyribey
Linux VPS’ler ile Ölçeklenebilir Mimariler Tasarlanması – 1
Kerem Erciyes
11:00-11:45
Java EE 6 Teknolojileri – 1
Hakan Uygun
Drupal 7 İçerik Yönetim Sistemi
Tugay İltuş
Linux VPS’ler ile Ölçeklenebilir Mimariler Tasarlanması – 2
Kerem Erciyes
12:00-13:00
Java EE 6 Teknolojileri – 2
Hakan Uygun
Symturk Sponsor Sunumu: Fortify ile Güvenli Yazılımlar
Burak DayıoğluWordPress ile Site Oluşturma
Özlem Özgöbek
Özgür Haritacılık Atölyesi – 1
Orkut Murat Yılmaz
13:00-14:00
ARA
14:00-14:45
Sitenizi WordPress’e Nasıl Göç Ettirebilirsiniz?
Recep Kırmızı
Özgür Yazılımlar ile Statik ve Dinamik Kod Güvenliği Analizi
Emre Evren Yalçın
Özgür Haritacılık Atölyesi – 2
Orkut Murat Yılmaz
15:00-15:45
Web Uygulamalarında Veri Çıkarılması, Dönüştürülmesi ve Yüklenmesi (ETL)
Volkan Uygun
Güvenli Kod Geliştirme ve Kaotik Yaşam Döngüsü
Bünyamin Demir
Java EE 6 ile Uygulama Geliştirme – 1
Hakan Uygun
16:00-16:45
SCRUM ile Yazılım Projesi Yönetimi
Gökhan Bayraktar
Web Uygulama Güvenlik Testleri
Fatih Özavcı
Java EE 6 ile Uygulama Geliştirme – 2
Hakan Uygun
15 EKİM CUMARTESİ
Salon 1
Salon 2
Atölye
10:00-10:45
Play! Framework
Fehmi Can Sağlam & Umut Fikret Gürkavcu
Özgür Yazılımlarla Tanışma
Onur Küçük
Gelişmiş Git ve Gitosis Kullanımı – 1
Gökhan Bayraktar
11:00-11:45
PrimeFaces – Yeni Nesil JavaServer Faces
Çağatay Çivici
Web Uygulamalarının Sunucularda Koşturulması
Doruk Fişek
Gelişmiş Git ve Gitosis Kullanımı – 2
Gökhan Bayraktar
12:00-13:00
Ruby on Rails
Erek Göktürk
OBSS Sponsor Sunumu: Graymound Uygulama Geliştirme Platformu ile Hızlı Yazılım Geliştirme
Hüseyin ErgünTekir ÖnMuhasebe Yazılımı
Merve Yalçın & Deniz Korkmaz
JBoss/Seam ile Öğrenci Bilgi Sistemi Geliştirilmesi – 1
Melih Sakarya
13:00-14:00
ARA
14:00-14:45
Django nedir, yenir mi?
Cihan Okyay
Wikipedia Özgür Ansiklopedi
Tahsin Ozun
JBoss/Seam ile Öğrenci Bilgi Sistemi Geliştirilmesi – 2
Melih Sakarya
15:00-15:45
Google Native Client nedir, ne işe yarar?
Salim Sarımurat
DITA ile Uygulama Belgeleri Hazırlamak
Adil Akbaş
Kebab Project ile Web Uygulamaları Geliştirme – 1
Onur Özgür Özkan & Tayfun Öziş Erikan
16:00-16:45
HTML 5
Erek Göktürk
Scala ve Fonksiyonel Programlama Dilleri
Bora Gönül & Cihan Demir
Kebab Project ile Web Uygulamaları Geliştirme – 2
Onur Özgür Özkan & Tayfun Öziş Erikan
Etkinliğe katılmak için herhangi bir ücret ve kayıt gerekmezken, katılmak isteyenler için Taksim’den üniversiteye servis kaldırılacaktır. Etkinlik hakkında ayrıntılı bilgiye, etkinliğin resmi web sitesinde erişilebilir.
Pardus GNU/Linux’u temel alan ilk dağıtım olma hedefiyle yola çıkan Turkuaz GNU/Linux projesi için ilk adımlar atıldı!
Pardus porjesine alternatif gelişim çözümleri sunmak için ilk önce, 2 Nisan’da yapılan Özgür Yazılım ve Linux günlerinde bir “Topluluk Dağıtımı” konuşulmuş[1]. Bu dağıtım Pardus teknokojilerini temel alarak, Pardus projesinin gerek bürokratik sorunlar gerekse yapısal ve yönetimsel engelleri nedeniyle aksayan bacaklarını telafi etmek, Türkiye’de GNU/Linux’un gelişimi için bir alternatif çatı olmayı hedeflemişti.
Topluluk Dağıtımı fikir, somut adımlara dönüşmüş, internet alan adı olarak toplulukdagitimi.org alınmış ve burada bir wiki kurulumuş, eposta listeleri açılarak temel konularda epeyce konuşulmuştu. Fakat bir süre sonra bu listeler bir sessizliğe bürünmüştü.
Topluluk Dağıtımı listelerindeki sessizliğin ardından, yaza doğru bir zemin değişikliği olarak değerlendirebileceğimiz Turkuaz GNU/Linux projesi ortaya atılmıştı, fakat yaz tatilinin verdiği sessizik nedeniyle projede bir mesafe kat edilememişti.
Bu sessizliği Turkuaz Linux Geliştirici Listesine[2] 29 eylül’de attığı mesajla bozan Necdet Yücel bu aranın kendisinin sağlık sorunları ve öğrencilerinin stajı nedeniyle verildiğini söyleyen Yücel sözlerini şöyle sürdürdü:”Neyse işimiz bu dönemi yargılamak olmadığından önümüzdeki maçlara bakalım. Turkuaz için çalışmaya başlamadan önce ne kadarlık bir insan gücümüz var onu görelim istiyorum. Ben bu dağıtıma vakit ayırabilirim diyenler bu maile cevap yazarlarsa hepimiz önümüzü daha kolay görebiliriz.” dedi, “Elleri görelim” diyerek mesajını bitirdi.
Necdet Yücel’in bu mesajı geliştirici olmak isteyenlerce yanıtlandı. Yücel 5 ekim’de attığı mesajda “Bu kadar fazla cevap aldığımıza göre bu iş gücünü verimli kullanmaya çalışalım. Önce wiki’de hepimiz hangi konuda çalışabileceğimizi yazalım.” çağrısında bulundu. İlk hedeflerinin de üzerinde çalışabilecekleri bir kurulan CD hazırlamak olduğunu söyleyen Yücel, elini kaldıranlara teşekkür ederek mesajına son verdi.
Pardus temelli ve Pardus teknolojilerini mümkün olduğu mertebede kullanacak olan Turkuaz GNU/Linux dağıtımının sosyal sözleşmesine, ana hedefleri ve stratejisine wikisinden bakabilirsiniz.
ABD uzay ajansı NASA küresel sorunlara hitap eden yeni nesil bir yazılım sunmayı umduğu önümüzdeki yıl uluslararası açık kaynak uygulama müsabakası düzenliyor. NASA açık teknoloji, açık veri ve açık kaynak kullanarak yeni çözümler oluşturmak maksadıyla “bilim adamları ve ilgili vatandaşları” cesaretlendirecek Uluslararası Uzay Uygulamaları Yarışmasını oluşturmak için diğer uzay ajansları ile birlikte hareket etmeyi planlıyor.
NASA tarafından verilen uygulama örnekleri iki sınıfa ayrılıyor. Birinci grup yerel veya küresel tesislerdeki insanlara yardımla ilgili olanlar; örnek olarak küresel ekonomilerde havanın etkisi ve okyanus kaynaklarının eksilmesi. Diğer grup ise uzay görevlerinden gelen verileri görselleştirmeye ve analiz etmeye yardım etmek için çoklu kaynaklar kullanmak gibi uzay keşiflerine odaklanmış olanlardır. NASA projenin çoklu kaynak analizlerini mümkün kılacağını ve işbirlikçi platformları geliştireceğini umuyor.
Mevcut yarışma başarılı olmak maksadıyla daha sonra problemlerde veri dizileri ve somut bilgilerin haritasını oluşturacak uzmanları arayacağı bu problemler için fikirleri topluyor. Sonra dünya çapında birkaç şehirde sadece bir kerelik iki günlük bir faaliyet olacak, Random Hacks Of Kindness (20 şehirde yılda iki kez düzenlenen evrensel bir faaliyet) tarzında bilgisayar korsanlarını ve diğer girişimcilerin uzman planlarını alacakları ve onları açık kaynak çözümlerine dönüştürecekleri görülecektir.
Tüm dünya açık kaynak yazılıma yönlenirken ülkemizdeki kurum ve kuruluşların malum işletim sistemi üzerinde ısrar etmelerini anlamak zor olsa gerek. Umarız en kısa sürede kendilerine vurdukları prangadan kurtulurlar ve özgür yazılımlara yönelirler.
Linux ve yüzlerce özgür yazılımın bir araya gelmesiyle, teknolojinin en güncel, güvenli ve işlevsel ürünlerini kullanıma hazır biçimde sunan Pardus 7-A22 nolu TÜBİTAK standında ziyaretçileriyle buluşuyor.
Masaüstünde Pardus K2 Pardus Kurumsal 2, üstün yetenekli masaüstü ortamı ve eksiksiz ofis araçları seti içeriyor. Geniş bir internet araçları seçkisi, grafik ve multimedya araçlar da Pardus K2 ile kullanıma hazır. Pardus’la her ölçekte kurum, kendi özgün ihtiyaçlarına uygun bir çözüm bulabiliyor. Kurumsal çözümlerdeki deneyimleriyle Pardus ekibi, kurumların özel istek ve ihtiyaçlarını karşılamayı hedefleyen butik çözümleriyle TÜBİTAK standına yer alıyor.*
Eğitim Yazılımlarıyla Pardus Pardus, gelişmiş grafik ve multimedya yetenekleri, içerdiği eğitim yazılımları ve geniş donanım desteği ile Akıllı Tahta ve diğer interaktif eğitim gereçlerinde de özgün çözümler sunuyor.
TRAC (Telsiz ve Radyo Amatörleri Cemiyeti) ve Pardus İşbirliği TRAC ve Pardus, Kandilli Rasathanesi’yle birlikte deprem rasatlarının kesintisiz ve internetten bağımsız dağıtımını amaçlayan APRS ağı için işbirliği yürütüyor. TRAC ekibi, AMD Geode platformu ile beraber Pardus üzerinde çalışan amatör telsizcilik yazılımları ve bunların uygulamalarını sergileyecekler.
Bu yıl CeBIT’te Pardus’a sanatsal yaklaşımları teknolojik yeniliklerle kullanılabilir ürünlere dönüştüren Nerdworking de eşlik edecek. Nerdworking, beden ve hareket kontrollü sistemler üzerine uzmanlaşan programcılardan oluşan SigmaRD’nin herhangi bir alıcı takmadan el hareketlerini detaylı bir şekilde bilgisayara aktaran ve Pardus üzerinde geliştirilen sistemlerinin sunumunu gerçekleştirecek.
Ofis uygulamalarından video/fotoğraf yazılımlarına, Firefox, VLC gibi popüler masaüstü uygulamalarından irili ufaklı araçlara, ihtiyacınız olan her şeyi kurulumla birlikte bilgisayarınıza yükleyen Pardus’da oyun da oynayabilirsiniz. CeBIT’e özel hazırlanan oyun alanında başka bilgisayarda çalıştırdığınız oyunları Pardus’la da oynayabileceksiniz.
*CeBIT Kurumsal Sunum Programı:
6 Ekim 2011 Perşembe 13.00-13.10 / 15.00-15.10
7 Ekim 2011 Cuma 11.00-11.10 / 13.00-13.10 / 15.00-15.10
8 Ekim 2011 Cumartesi 11.00-11.10 / 13.00-13.10 / 15.00-15.10
LibreOffice projesini ortaya çıkaran The Document Foundation(Belge Vakfı) 28 Eylül tarihinde 1. yaşını kutladı. Oracle firmasının Sun Microsystems şirketini satın alması ve özgür ofis yazılımı olan OpenOffice.org’un geleceğinin karanlık bir hale gelmesi üzerine ortaya çıkan bu LibreOffice projesi, ilk beta sürümünün yayımlandığı 28 Eylül tarihini kendine doğum günü seçti.
LibreOffice projesinin geleceğini güvenceye almak için ortaya çıkan ve Almanya’da bir vakıf olarak fiziki bir yapıya bürünen The Document Foundation, topluluk idareli ve odaklı geçen bir yılın ardından gelinen noktadan çok memnum. İdare Komitesi üyesi Charles Schulz’un ifadesi şöyle: ” Geçtiğimiz on iki ayda başardıklarımız inanılmaz! Gelin biraz rakamlara bakalım, şu an projeye katkıları ile seçilmiş 136 üyemiz var; 100’den fazla e-posta listemiz 15.000’den fazla üyeye sahip, bu üyelerden yarısı duyurularımızı alıyor ve dünya çapında hakkımızda binlerce makale yayımlandı”.
LibreOffice, birlikte çalışan 330 katkıcının 25.000’den fazla kod işlemesi(commit) neticesinde ortaya çıkan bir proje oldu. Bu katkıcıların birçoğu eski OpenOffice.org katkıcısı olması diğer önemli bir nokta. Projenin sponsor katkıcıları ve topluluk katkıcıları arasında dengeli bir yapıda olması gelişimi açısından bugüne dek sağlıklı bir yapı ortaya koymasını sağladı: Şimdiye kadarki kodlamaların %25’ini SUSE ve toplululuk gönüllüleri gerçekleştirirken, %20 Red Hat şirketinden diğer bir %20’lik kısım ise OpenOffice.org kod tabanından geldi. Geri kalan kodlamalar TDF öncesi katkıcılar, Canonical geliştiricileri ve Bobiciel, CodeThink, Lanedo, SIL ve Tata Danışmanlık Hizmetleri şirketlerinden geldi.
25 Ocak 2011’de LibreOffice’in ilk kararlı sürümünün duyurulmasından sonra, 81 TDF yansısından 6 milyondan fazla indirme gerçekleşti. Bunun yanı sıra Softpedia gibi dış sitelerden gerçekleşen indirme sayısının 7,5 milyon civarı olduğu hesaplanıyor. LibreOffice’i CD ortamında edinerek kuran ve paylaşan kişi sayısınında 15 milyon civarı olduğu öngörülüyor. Bunların %90’ı Windows %5’i ise MacOS kullanıcıların olduğu hesaplanmakta. Bu rakamlarda eğer TDF’nin eski OpenOffice.org yansı ölçümlerini kullansaydı tahmini indirme rakamı 22 milyon civarı olacaktı.
Linux kullanıcılarının LibreOffice’i dağıtımlarının depolarından edindiği göz önüne alındığında ve Pardus gibi neredeyse bütün dağıtımların ofis paketi olarak LibreOffice sunduğu göz önüne alındığında, TDF 15 milyon Linux kullanıcısının ofis yazılımı oalrak LibreOffice kullandığını öngörmekte.
TDF dünya çapında 25 milyondan fazla LibreOffice kullanıcısının olduğunu tahmin ediyor. Bu rakam karşısında TDF’nin hedefi ise daha büyük, TDF önümüzdeki 10 yılın sonunda dünya çapında 200 milyondan fazla kullanıcıya erişmeyi hedeflemekte.
Projenin ilk günlerinden gönüllü olan ve TDF’ye katkıları ile kabul edilen David Nelson projenin geldiği noktayı şöyle anlatıyor ” OpenOffice.org etrafındaki topluluk, OpenOffice.org’u bağımsız, topluluk tarafından idare edilen bir proje olarak çatallanmaya karar verdiği zaman çok heyecanlandım ve bu başarıyı görmek için bunun bir parçası ol aya karar verdim. LibreOffice’in belgeleme, internet sayfaları ve projenin Alfresco platformu üzerinde çalışmaktayım, bunun yanı sıra pazarlama grubunda da faaliyet yürütüyorum. LibreOffice gerçek anlamda canlı, heyecan verici aktif bir proje ve hepimiz bunun bir başarı hikayesi olması için yoğun çaba sarf ediyoruz. ”
David Nelson’un altını çizdiği noktalar gerçek anlamda projenin diğer ayakları için de geçerli, yüzlerce yerelleştirmeci LibreOffice’i kendi dillerinde sunmak için yukarıda saydığımız katkıcıların dışında büyük bir ekip oluşturmuş durumda. Aynı şekilde LibreOffice’in Türkçe yerelleştirmesi konsunda da önemli adımlar atıldı. LibreOffice’in arayüzü tamamen Türkçe oldu ve LibreOffice’in Türkçe internet sitesi tr.libreoffice.org adresinde yayına başladı.
LibreOffice’in 1. yaşını, kararlı sürümünde ilk kez LibreOffice’i öntanımlı ofis yazılımı olarak sunan dağıtımın Pardus olduğununu üzere, en büyük iyi ki doğdun LibreOffice’e bizden gitsin 🙂
PARDUS Linux İşletim Sistemi içinde, depodan yükleyip kullanabileceğiniz LILYPOND Nota Yazma Programı ile ilgili kaynak Web sayfalarını, başlangıçta sunmamın daha doğru olacağını düşündüm.
Lilypond Örnekler (Examples) http://lilypond.org/examples.html
Besteci ve aranjörlerin genel olarak kullandıkları 2 profesyonel Nota Yazma Programı vardır. Bu programlar ve ilgili Web sayfalarını şöyle sıralayabiliriz:
Bu iki yazılım da, hem Windows, hem de Macintosh İşletim Sistemleri’nde çalışmaktadır. Ancak, bu yazılımların lisanslı fiyatları ülkemizdeki müzikçilere “pahalı!” geldiği için, genellikle “korsan” versiyonları kullanılmaktadır. Lisanslı yazılım kullanan kişilerin sayısı oldukça azdır.
Bu yazımızı ilk yazdığımız tarihlerde (-ki bu da 2008 yılı civarına denk gelmektedir), LilyPond sürüm numarası “2.8.7” idi. Bu yazının yeniden gözden geçirildiği tarihte ise (10 Eylül 2011) sürüm numarası “2.14.2” olmuştu.
Nota yazma programlarının genel olarak grafik kullanıcı arayüzüne sahip olduğu beklentisi oldukça yüksektir. Ancak, LilyPond dosyasını oluşturmak için genel olarak metin editörleri kullanılır. LilyPond sayfasında “Easer Editing” alt sayfasında LilyPond dosyalarını oluşturabileceğimiz editörlerden bahsedilmektedir. BURAYA tıklayarak bu sayfaya göz atmanızı tavsiye ederim.
Pardus 2011 deposunda da yer alan Frescobaldi yazılımını kullanarak LilPond dosyalarını nasıl oluşturabileceğinizi örnek vererek anlattığım Frescobaldi Kılavuzu – No.1 web sayfasına göz atarsanız, LilyPond yazılımı hakkında daha fazla bilgiye sahip olabilirsiniz.
Pardus ve özgür yazılım dünyası için sevindirici haber günün sonunda TeknoKedi‘den geldi. Eğitim dünyamız için önemli ve kapsamıyla büyük bir proje olan Fatih Projesi Tercihini Pardus’dan yana kullanmaya karar verdi. Teknokedi’nin yayınladığı haberin içeriği şöyle ;
Fatih Projesi, aylar önce ortaya çıkan, ismini her yerde duymaya başladığımız, devletin eğitim sürecinde reform niteliğindeki değişimin adı. Yaklaşık 3 milyar TL’ye mal olacak projenin hedefi, eğitim-öğretim sistemini teknolojik altyapı ile güçlendirmek.
Üç yılda tamamlanması planlanan projeyle 42 binokuldaki 620 bin dersliğe; on binlerce dizüstü bilgisayar, projektör cihazları, 40 bin civarında çok amaçlı fotokopi makinesi ve akıllı tahtalar dağıtılacak.
Okullardaki bilgisayar odalarını kaldıracak olan proje, sınıfları birer teknoloji merkezi haline getirmeyi amaçlıyor. Karatahta yerine bilgisayarla bağlantılı özel kalemli akıllı tahtalar (smartboard) kullanılarak yapılan eğitim sayesinde, öğrenciler bilgileri tahtadan direk bağlantı sayesinde kendi bilgisayarına alabilecek.
Fatih Projesi’nde “İstikamet” Pardus
Çok değil, geçen hafta Fatih Projesi’ni ihale şartnamesinde Microsoft’un kapalı ve sahipli teknolojilerinin şart koşulmasını eleştirmiş, Hindistan’da bu işlerin yerel kaynaklar kullanılarak nasıl yürütüldüğünü detaylı bir şekilde anlatmıştık.
Biz bu eleştirileri getiren tek İnternet sitesi değiliz elbette… Başta Özgürlükİçin portalı olmak üzere, Türk özgür yazılım camiasının pek çok bileşeni ve bilişim öğretmenleri bu duruma itirazlarını sık sık yükseltiyordu.
Bugün aldığımız ve iki ayrı bakanlığın yanı sıra Başbakanlık’tan da doğrulattırdığımız haber, son derece sevindirici: Fatih Projesi’nin ihale şartnamesinden Microsoft Windows çıkartılarak, Pardus‘un adı konmuş durumda!
TÜBİTAK BİLGEM bünyesinde geliştirilen Linux tabanlı işletim sistemi Pardus’un adı, Milli Eğitim Bakanlığı’ndan Ulaştırma Bakanlığı’na iletilen yeni ihale şartnamesinde yer alıyor. Fatih Projesi, Ulaştırma Bakanlığı bünyesinde oluşturulan “Evrensel Hizmet Fonu“ndan yararlanacağı için, ihale süreci Ulaştırma Bakanlığı tarafından yönetilecek. Türkiye’de bilgi toplumunun geliştirilmesine katkı sağlamak ve bilgisayar okur-yazarlığı da dâhil olmak üzere bilgi teknolojilerini yaygınlaştırmak amacıyla Ulaştırma Bakanlığı bünyesinde kurulan “Evrensel Hizmet Fonu”, Fatih Projesi ihalesi için 820 milyon TL’lik bir destek sağlayacak.
Neden Pardus?
Ulusal bağımsızlık, güvenlik ve tasarruf amacıyla, TÜBİTAK BİLGEM bünyesinde geliştirilen Pardus, bugüne dek son kullanıcı ve kurumlara yönelik pek çok sürüm çıkarmış bir Linux dağıtımı. Milli Savunma Bakanlığı’ndan RTÜK’e pek çok büyük kurumda kullanılan Pardus, teknolojik düzeyde rüştünü çoktan ispat etmiş bir ürün.
Özgür yazılıma dayanan bir işletim sisteminin, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en büyük eğitim projesinde tercih ediliyor olması, gurur verici bir gelişme. İşin bir de, sadece ihale aşamasında” yüz milyonlarca TL’ye varan tasarruf yanı var.
Uluslararası yazılım tekellerinin iştahını uzun süredir kabartan bu ihalede, Türk yazılım mühendislerinin ortaya çıkardığı bir Linux dağıtımının kullanılması; eğitim sistemini “şirket bağımlılığından” kurtaracak, Türkiye’nin kendi eğitim teknolojilerini üretir bir noktaya taşıyacak.
Milli Eğitim Bakanlığı’nı bu karardan dolayı kutluyor, bu yeni ihalenin başına bir “yol kazası” gelmemesini umut ediyoruz!
Linux Kullanıcıları Derneği(LKD) ve Yeditepe Üniversitesi Bilgisayar Topluluğu”nun işbirliğiyle geçen yıl ilki düzenlenen Özgür Web Teknolojileri Günleri, 14-15 Ekim 2011 tarihlerinde yine Yeditepe Üniversitesi’nde düzenlenecek. Etkinliğin geçen yıl olduğu gibi bu yıl da özgür yazılım meraklılarından bilişim çalışanlarına, web tasarımcılardan öğrencilere değin oldukça geniş bir yelpazedeki katılımcı profilinden yoğun ilgi görmesi bekleniyor.
Özgür yazılımla ilgilenen herkesin yakından bildiği gibi, LKD on yıldan uzun bir süredir ülkemizin her yerinde özgür yazılımların bilinirliğini ve kullanımını artırmak için onlarca seminer düzenlemesinin yanısıra, yılda birkaç kez düzenlenen büyük etkinliklerde de biz özgür yazılım kullanıcılarının bir araya gelmesini sağlıyor. Özgür Web Teknolojileri Günleri de, bu etkinlikler arasında özgür yazılımlar ile özgür yazılımların geliştirilmesi ve yaygınlaşmasında çok büyük payı olan web teknolojilerinin bir araya geldiği en büyük etkinlik olarak öne çıkıyor. İki gün süren etkinlik boyunca, konuşmacılar bir tanesi bilgisayar laboratuvarı olmak üzere üç farklı salonda eşzamanlı olarak web alanındaki birbirinden farklı ve ilgi çekici özgür yazılım uygulamalarını, programlama dillerini, geliştirme altyapılarını ve ilgili diğer konulardaki tecrübelerini dinleyicilere aktarıyorlar.
Geçen yıl düzenlenen ilk Özgür Web Teknolojileri Günleri’nde sunum yapan 40’ın üzerinde konuşmacı, 34 farklı konu başlığı sunarak katılımcıların merak ettikleri birçok konuda bilgilenmelerini sağlamışlar ve birçok katılımcıyı da yepyeni konularla tanıştırmışlardı. Benzer şekilde dopdolu bir içeriğe sahip olmasını beklediğimiz Özgür Web Teknolojileri Günleri 2011 için de oturum önerileri alınmaya devam ediliyor.
Etkinlikte seminer, atölye çalışması, kısa bildiri ve çalışma toplantısı olmak üzere dört farklı oturum çeşidi bulunuyor. Bu oturum türlerinden birini düzenleyerek etkinliğe katkı vermek isteyenler için hâlâ zaman bulunuyor. Başvurmak isteyenler, düzenlemek istedikleri oturumla ilgili bilgileri etkinliğin Etkin Katılım Çağrısı‘nda belirtildiği şekilde program-kurulu at ozgurwebgunleri.org.tr e-posta adresine 1 Eylül 2011 tarihine kadar gönderebiliyorlar.
3.800 üzerinde paketten oluşan zengin uygulama deposu,
Harici diskleri yönetmek, tek tıkla yapabileceğiniz bir işlemle artık çok daha kolay!
Pardus kurulum aracı YALI, artık LVM/RAID ve UUID desteklerine sahip,
Paket Yöneticisi artık çok daha fazla bilgi sunuyor. Programları kurmadan önce görebileceksiniz ve beğeninize göre oylayabileceksiniz!
NVIDIA, ATI ve Intel ekran kartı sürücüleri için pek çok iyileştirme,
Kaptan, kurulumdan sonra size eskisinden çok daha fazla yardımcı oluyor :).
Nasıl Kurabilirim?
Pardus 2011’i bilgisayarınıza kurmak son derece kolay. Pardus 2011’i mevcut işletim sistemiyle birlikte kullanabileceğiniz gibi, dilerseniz tek işletim sisteminiz olarak da belirleyebilirsiniz.
Pardus 2011’i bu adresteki sunucularımızdan kolaylıkla indirebilirsiniz.
Pardus 2011 DVD’sini Windows ortamında nasıl oluşturacağınızı gösteren çok güzel bir kılavuzumuz var. Adım adım Pardus 2011 kurulumunu aktaran belgemize ise buradan ulaşabilirsiniz.
Kurulum sırasında ve sonrasında sormak istediğiniz tüm soruları cevaplamak için sizi forumumuzda bekliyoruz!
Basit kullanımı, KDE ortamına bütünleşik çalışabilmesi KMPlayer’ın birkaç özelliğinden sadece biri. KMPlayer Qt ile hazırlanmış bir MPlayer arayüz çalışmasıdır.
Kurulumu yapmak için Paket Yöneticisi’nden kmplayer diye bulup yükleyebileceğiniz gibi, konsolu açıp “sudo pisi it kmplayer” komutunu kullanarak da yükleme işlemini gerçekleştirebilirsiniz. Kurulumdan sonra Pardus menüsünde Uygulamalar > Çoklu Ortam altına yerleşecektir.
KMPlayer MPlayer motorunu kullandığı için birçok yeteneği beraberinde getiriyor. Bunlardan en güzeli ise Pardus kullanıcılarının sık sık forumlarda dile getirdiği İnternet’ten radyo dinleme özelliği.
KMPlayer kullanımı kolay bir radyo yapısı sunuyor. Bununla beraber sistem kaynaklarını az kullanımı ve sistem çekmecesine yerleşebilmesi sizler için KMPlayer uygulamasını vazgeçilmezlerinizden biri haline getiriyor.
KMPlayer altında radyo listeleri ülkeler bazında hazırlanmış. Radyo listeleri ise menüden yer imleri altında depolanıyor.
Yukarıdaki resme baktığımız zaman daha iyi görebiliyoruz. South America (Güney Amerika) altında Argentina (Arjantin) sekmesi altında radyolar bulunmaktadır. Bu radyo kanalları Arjantin radyo kanallarıdır. Bir bakıma dikkat çeken bir sıralama biçimi, bu sayede farklı kültürlerin radyolarını dinleyebiliyorsunuz. Açılan pencerelerden dinlemek istediğiniz radyo kanalına tıkladığınız takdirde çalmaya başlıyor.
Peki, “Kendi radyo kanalımızı eklemek istersek ne yapmamız lazım?” derseniz. Bu da çok kolay. Radyo kanalı eklemek ile firefox altına yer imi eklemek arasında neredeyse fark yok diyebiliriz.
Radyo Kanalı Ekleme
Menüden, Yer İmleri > Yer İmlerini Düzenle seçeneğini seçiyoruz ve karşımıza aşağıda bulunan resimdeki ekran geliyor.
Sol tarafta hali hazırda bulunan radyo listeleri görülüyor. Dinlemek istemediklerinizi kaldırabilir, yeni dizinler oluşturabilir ya da yeni radyolar ekleyebilirsiniz. Radyo eklemek için, hangi dizin altında bulunacaksa o dizini seçtikten sonra, menüde bulunan Yeni Yerİmi düğmesine tıklıyoruz. Sağ tarafta bulunan alanda, mavi simgeli boş bir bağlantı oluşuyor. O bağlantıya tıkladığınız zaman alt tarafta ki menüde göreceksiniz ki bağlantı bilgileri boştur. İsim yazan alan radyonun adı olacak, Konum yazan alana ise radyonuzun bağlantı adresini yazacaksınız.
Burada yaptıklarınız otomatik olarak kaydediliyor. Bu yüzden ayarlamanız bitince gönül rahatlığı ile pencereyi kapatabilirsiniz. Artık radyonuz Yer İmleri menüsü altındaki yerini almıştır.
Eğer Açılış Ekranı karşınıza gelmiyorsa BIOS üzerinden ilgili medyanın boot özelliği kapalı olabilir. Bu durumda BIOS üzerinden CD/USB boot özelliğini aktif etmeniz gerekmektedir. Eğer bu özelliği nasıl aktif edeceğinizi bilmiyorsanız, Özgürlükİçin’deki Kurulum Öncesi BIOS Ayarları yazımızı okumanızı tavsiye ederiz.
Açılış Yöneticisi menüsünde birkaç seçenek bulunmaktadır:
Pardus 2011: Pardus kurulum aracı olan YALI’yı açarak kuruluma başlamanızı sağlar. Parantez içerisinde yazan bilgi işlemci mimarisidir. “i686” yazıyorsa 32bit, “x86_64” yazıyorsa 64bit Pardus kurulumudur.
Sistemi Sabit Diskten Aç: Sisteminizde yer alan ilk sabit disk üzerinden bilgisayarı çalıştırarak bilgisayarınızda zaten kurulu olan işletim sistemini çalıştırmanızı sağlar.
Bellek Testi: Bilgisayarınızda bulunan bellekleri test etmeniz ve muhtemel hataları görmenizi sağlar.
Donanım Bilgisi: Bilgisayarınızdaki donanımlar hakkında detaylı bilgi verir.
Bunun yanı sıra açılış ekranının alt kısmında da fonksiyon tuşlarıyla kullanılabilen açılış seçenekleri vardır. Bunların ne olduğunu ve ne işe yaradığını aşağıdaki listede görebilirsiniz:
F1 (Yardım): Açılış Yöneticisi (Grub) ile ilgili yardım almanızı sağlar.
F2 (Dil): Kurulumun hangi dilde olacağını seçer. Bu kurulum dili aynı zamanda sistemin ana dili olacaktır. Pardus kurulumdan itibaren 9 farklı dili destekler.
F4 (Grafik yapısı): Boot esnasında ekran kartınızla ilgili bir sorun olduğu taktirde bu seçeneklerle sorununuzu düzeltebilirsiniz.
F5 (Çekirdek ayarları): Değişik çekirdek ayarlarını içerir. Bazı sorunlarda ya da bazı özel gereksinimlerde işe yarar.
Pardus kurulumu için kullanılan araç özgün bir Pardus teknolojisi olan YALI’dır. YALI adını “Yet Another Linux Installer” cümlesinin ilk harflerinden alıyor. YALI’nın amacı hızlı ve kolay bir şekilde Pardus’u bilgisayarınıza kurmaktır. Kurulum işlemi için YALI öncelikle bilgisayarınıza ve yapılandırmanıza ilişkin bilgileri sizden alır ve daha sonra kurulum aşamasına geçer.
YALI ilerleme ve ayarlamalar dışında üç düğmeye daha sahiptir. İlki bilgisayarı kapatma düğmesidir. Bu düğme, eğer kurulumu iptal etmek istiyorsanız bilgisayarı kapatmaya ya da yeniden başlatmaya ya da kurulum ayarlarında bir hata yaptıysanız YALI’yı yeniden başlatmanızı sağlıyor. İkinci düğme Sürüm Notları içindir. Bu düğme, kurmakta olduğunuz Pardus sürümü hakkında detaylı bilgi vermektedir. Üçüncü düğme, başlığın yanındaki soru işareti, Yardımı Göster işlevini yerine getirir. Yardım, kurulum esnasında her aşamada size o aşama hakkında temel bir bilgi vermektedir.
Kurulumun ilk adımı lisans onaylamasıdır. Pardus, özgür bir lisans olan GPL (Genel Kamu Lisansı) kullanmaktadır. Bu lisans kullanıcıya pek çok hak vermektedir. Çoğu insan lisansları okumadan onaylar ve ilerler. Ama size ufak bir tavsiye; kısa bir zaman ayırarak bu lisansı okuyunuz. Böylece Pardus’un size katacağı avantajları ilk etapta fark edeceksiniz.
Lisansı onayladıktan sonra karşınıza kurulum ortamı kontrolü gelmektedir. Bu bölüm çoğu zaman es geçilse de aslında çok önemli bir noktadır. Çünkü Pardus üzerinde çıkabilecek sorunlardan pek çoğu kurulum kaynağının (DVD, USB…) arızalı olmasıyla ilgili olabilir.
Bu aşama sayesinde kurulum esnasında ya da kurulumdan sonra oluşabilecek muhtemel sorunları önceden belirlemeniz ve alacağınız zararı en aza indirmeniz sağlanır. Eğer kurulum kaynağınız hasarlıysa daha düşük bir hızda (örneğin 8x’te) DVD’nizi yazabilirsiniz. Eğer yine aynı hatayı alıyorsanız yeni bir kalıp indirebilir ya da DVD Gönder ile bir CD isteyebilirsiniz.
Bundan sonraki ekran klavye ayarlarıdır. Burada hem klavyenizin doğru çalışıp çalışmadığını test edebilir, hem de farklı bir klavye tipi kullanıyorsanız onu ayarlayabilirsiniz. Bunun için yapmanız gereken tek şey karşınızdaki listeden size en uygun klavye düzenini seçmek.
Klavye düzeni de bittikten sıra sonra saat ayarlarına gelmektedir. Bu bölüme normal şartlarda dokunmanıza gerek yoktur ama ihtiyaç duyarsanız tarihi, saati ve bulunduğunuz yeri düzenleyebilirsiniz. Zaman dilimi seçmek için yalnızca listeye bir göz gezdirmek yeterlidir. Ayrıca bilgisayarınızın saati hatalıysa onu da bu ekrandan düzeltebilirsiniz. Yaptığınız ayarlar donanım saatinizin ayarlarını da güncelleyecektir.
Şimdi sırada çok önemli bir adım var. Disk bölümlendirmesi, tüm Pardus kurulumu esnasındaki en hayati bölümdür. Eğer burada en ufak bir hata bile yapılırsa, sizin için çok önemli olan verilerinizi kaybetme olasılığınız vardır. Bu yüzden, eğer önemli bir veriniz varsa mutlaka yedeğini almanız gerekmektedir.
YALI, disk bölümlendirmesi konusunda size üç yöntem sunar. İlk ikisi otomatik bölümlendirme seçenekleridir:
Diskin tamamını kullan: Mevcut diskinizin içindeki her şey silinerek, diskin tamamına Pardus kurulur.
Kullanılan sistemi küçült: Mevcut verilerinize zarar vermeden, diskte Pardus için yeterli büyüklükte bölüm açar ve Pardus bu bölüme kurulur.
Boş alanı kullan: Pardus kurulumu için diskteki boş bölüm kullanılır.
Kendi düzenini yarat: Disk bölümlendirmesini elle yapılandırmanıza izin verir.
İkinci ve Üçüncü seçenek basit bir kullanım sağlar. Ama daha detaylı bir biçimlendirme ya da zaten hazır olan bir disk bölümünü biçimlendirmek istiyorsanız dördüncü seçeneği, yani “Kendi düzenini yarat” seçeneğini seçmelisiniz. Bu seçeneği seçtikten sonra ileri tuşuna bastığınızda sizi bir disk tablosu karşılayacaktır. Bu disk tablosunda tüm diskleriniz ve tüm disk bölümleriniz yer almaktadır. Bu ekranda işlem yaparken kazayla yanlış bölümü biçimlendirebilirsiniz. O yüzden biraz daha dikkatli davranmalısınızdır. Ama genellikle sıralama şöyledir: Windows’taki C bölümü tablodaki ilk diskin ilk bölümüdür. D ise ilk diskin ikinci bölümü, ya da ilk disk tek bölümse de ikinci diskin ilk bölümüdür. Ama eğer ilk bölüm oldukça ufak geldiyse gözünüze, bu büyük ihtimalle bilgisayar üreticinizin koyduğu kurtarma bölümüdür. Bu bölümün Windows üzerinden erişimi olmadığından görememişsinizdir. Ama YALI üzerinde görmüşsünüzdür. Böyle bir durumda ikinci disk bölümü C diskinizdir.
Size örnek bir tablo verelim. Bilgisayarınız yeni alınmış bir dizüstü bilgisayar. Kendi içerisinde kurtarma bölümü var. 250 GB boyutunda bir sabit diskle birlikte geliyor ve Windows üzerinde iki bölüm var: C ve D. C’de Windows’unuz kurulu. Ama siz çift sistem kuracaksınız. Yani Pardus’unuzu D’ye kuracaksınız. Böyle bir durumda disk tablonuz şöyle olacaktır:
Yaklaşık 10 GB boyutlarında bir bölüm. Bu sizin kurtarma bölümünüzdür. Windows hasarlarında bu bölüm kurtarma yapar. Not: Dosya sistemi genelde NTFS’tir ama değişik bir şey de çıkabilir.
Yaklaşık 100 GB boyutlarında bir bölüm. Bu bölüm sizin C diskinizdir. Dosya sistemi NTFS’tir
Yaklaşık 130-140 GB boyutlarında bir bölüm. Bu bölüm sizin D diskinizdir. Dosya sistemi büyük ihtimalle NTFS’tir.
Sizin bu durumda seçeceğiniz disk bölümü üçüncü bölümdür. İsterseniz kullanacağınız bölümün boyutunu da Yalı’dan değiştirebilirsiniz.
Yalı, disk bölümünü kullanmak için birkaç yol sunar. Bunlar aşağıdaki gibidir:
Pardus Sistem Dosyaları (“/”): Bu seçenek Pardus’un kurulacağı disk bölümü olduğunu belirtir. Bu bölüm zorunludur. Dosya sistemi öntanımlı olarak EXT4 olarak ayarlıdır. Ama özel ihtiyaçlar için başka dosya sistemleri de seçilebilinir. Ama EXT4 aralarında, normal bir kullanıcı için en verimli seçenektir. Bu bölümdeki tüm veriler ilk önce silinir.
Kullanıcı Dosyaları (“/home”): Bu bölüm isteğe bağlı bir bölümdür. Kullanıcı dosyalarının sistem dosyalarından ayrı olmasını sağlar. Bunun size katacağı avantajlardan başlıcası, sistemin kurulu olduğu bölümde bir arıza meydana gelirse kullanıcı dosyalarınızın zarar görmesini önlemesidir.
Evet, bu disk bölümünü biçimlendir seçeneğini işaretlerseniz o disk bölümündeki tüm veriler silinir. Ama işaretlemezseniz olduğu gibi kalır. Pardus kurulum dosyaları ve takas alanının yer alacağı bölümlerde bu işlem zorunludur.
Sil düğmesiyle o an işaretli olan disk bölümünü ve içindekileri silebilirsiniz.
Gerekli işaretleme ve boyutlandırmanın ardından OK düğmesine tıkladığınızda o disk bölümü için yapılmasını istediğiniz işlemler kaydedilir ama henüz uygulanmamıştır. Eğer bölümlendirmeyi beğenmezseniz ya da hata yaptığınızı düşünürseniz Sıfırla diyerek diskiniz üzerinde hiçbir değişiklik yapılmadan önceki tabloya geri dönebilirsiniz bu sayede. İşlemleri bitirdikten sonra ileriye basarak disk tablosundan çıkabilirsiniz. Ama hâla değişiklikler diskinize uygulanmamıştır. Sadece neler yapılacağı belirlenmiştir. İşlemlerin hepsi kurulum başlayınca yapılacaktır.
Bu adımdan sonra Sistem Yükleyicisi (Grub) nereye kurulacağı belirlenebilir. Bilgisayarınızda birden fazla işletim sistemi varsa, açılış esnasında aralarında seçim yapmanızı sağlayan şeydir Sistem Yükleyicisi. Normal şartlarda bu bölümdeki ayarlara dokunmanıza gerek yoktur. Normal ayarlar, çoğu kullanıcı için en ideal ayarlardır. Ama bazı kullanıcılar Sistem Yükleyicisi’nin başka bir diskin başına kurulmasını ya da Pardus’un kurulu olduğu disk bölümünün başına kurulmasını isteyebilir. Hatta ve hatta kurulmamasını bile isteyebilir. Ya da diğer işletim sistemlerinin listeye eklenmemesini isteyebilir. Böyle durumlar için bu ekran vardır. Ama genellikle bu bölüme dokunmanıza gerek kalmaz.
Sistem Yükleyicisi ayarları da bittikten sonra en nihayetinde kurulum özeti karşımızda. Bu özet, ayarladığımız tüm ayarlar ve disk bölümlendirmelerinin bize kontrol etmemiz için gösterilmesidir. Eğer yanlış bir şey olmadığına eminsek Kuruluma Başla diyerek artık kuruluma geçebiliriz.
Yaklaşık 20 dakika süren kurulum süresince size Pardus hakkında küçük bilgilendirmeler gösterilecektir. Bu esnada da paketleriniz bilgisayara kurulacaktır.
Kurulum ekranında iken fonksiyon tuşlarını (F6, F7) biraz kurcalarsanız, Pardus geliştiricilerinin sizi 20 dakikalık da olsa sıkıntıdan kurtarmak için koyduğu ufak sürprizi görebilirsiniz ;).
Pardus 20011’yi çalıştırma ve sisteme giriş
Tüm bu işlemler bittikten sonra ileri düğmesine son bir kez tıkladığınızda Pardus CD’niz kendiliğinden çıkacaktır.
CD’yi yuvadan çıkarttıktan sonra Sistemi Yeniden Başlat düğmesine tıklayarak bilgisayarınızı yeniden başlatabilirsiniz.
Karşınıza çıkan Sistem Yükleyicisinden Pardus’unuzu seçerek Pardus’u açarak, kalan son ayarları tamamlayabilirsiniz.
Kullanıcı yaratmak için, sadece alanları doldurmanız yeterli. Bu alanlar şunlardır:
Gerçek İsim: Kendi adınızdır. Örneğin: Göktuğ Korkmaz. Bu bölüm sistemin sizin gerçek adınızı bilmesini sağlar. Bunun katacağı birkaç avantaj vardır. Ama bu alan zorunlu değildir.
Kullanıcı Adı: Bu bölüm kullanıcı adınızdır. Örneğin: Ryuk. Sisteme giriş yaparken bunu yazarsınız ya da kullanıcınızla ilgili bir işlemde bu devreye girer. Ayrıca gerçek isminizi girdiğiniz esnada sizin adınıza uygun bir kullanıcı adı üretilmeye çalışılır. Ama bunu beğenmezseniz kendi istediğiniz kullanıcı adını da belirleyebilirsiniz.
Parola ve Parola (Tekrar): Sisteme giriş yaparken kullanacağınız paroladır. Ancak Linux işletim sistemlerinde her kullanıcının bir parolası vardır. Dolayısı ile bu alan da zorunludur.
Kullanıcı yarattıktan sonra her Linux sisteminde gerekli olan bir kullanıcı için, yani yönetici kullanıcısı (root) için parola belirlemeniz gerekmektedir. Bu kullanıcı, sistemde tam yetkisi olan ve her tür ayara dokunmanızı sağlayan, ve asla ama asla unutmamanız gereken bir paroladır. Eğer unutursanız önemli bir anda boşlukta kalabilirsiniz.
Aynı ekran üzerinden bilgisayarınızın adını da belirleyebilirsiniz. Bu bilgisayar adı, bağlı olduğunuz ağda kendini belirtecektir.
Yapmış olduğunuz son ayarlamaların özeti, uygulanmadan hemen önce gösterilir. Pardus 2011’i kullanmak için sabırsızlanıyorsanız, hemen İleri’ye tıklayın! 🙂
Paket yönetim sistemleri bilgisayarlara yazılımların yüklenmesi, güncelenmesi, ayarlanması ve kaldırılması için gereken işlemlerin otomatikleştirilmesi için bir araya getirilmiş araçlardan oluşur. Pardus ve diğer tüm GNU/Linux dağıtımları yüzlerce hatta binlerce yazılım paketine sahiptir. Bu kadar çok paketle başa çıkabilmek içinse paket yönetim sistemleri zorunludur.
Paket yönetim sistemlerini basit bir yükleyici olarak düşünmek yanlış olur. Bir paket yönetim sistemi ve bir yükleyici arasındaki temel farklar aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
Görüldüğü gibi paket yönetim sistemleri her açıdan yükleyicilerden daha avantajlıdır.
PiSi
PiSi (açılımı Packages Installed Successfully as Intended), Pardus’un adı gibi ufak ama özellik dolu paket yöneticisidir. Bağımlılıkları takip ederek paket inşa etme, kurma, kaldırma, güncelleme vb. işlevleri yerine getirir ve kapsamlı bir komut satırı arayüzü içerir.
Paket Yöneticisi
Paket Yöneticisi, Pardus resmi paket depolarında arama yaparak bulduğunuz paketleri kurmanızı, bilgisayarınızda var olan paketlerin yeni sürümleri çıkmışsa güncellemenizi ve gerek duymadığınız yazılımları bilgisayarınızdan kaldırmanızı sağlayan bir grafik arayüz uygulamasıdır. Bu araçla birlikte paketlerinizi hızlı ve kolay bir şekilde yönetebilirsiniz.
Paket Yöneticisi’ne üç farklı şekilde ulaşabilirsiniz:
Eğer ilk açılışta Kaptan Masaüstü‘nden ilgili seçimi yaptıysanız saatin yanındaki sistem çekmecesinden.
KDE menüsü > Uygulamalar > Sistem > Yazılım Ekle ve Kaldır yolunu izleyerek
Alt+F2 tuşlarına basarak ve açılan kutucuğa paket yöneticisi yazarak ulaşabilirsiniz.
Paket Kurulumu
Pardus’ta sisteminize yeni paketler kurmak sadece bir kaç fare tıklamasıyla gerçekleştirilebilir. Bunun için ayrıca o İnternet sayfası benim bu İnternet sayfası senin dolaşmanıza gerek yoktur. Sadece şu basit işlemler yeterlidir:
Sol üst köşede bulunan Kurulabilir Paketleri Göster düğmesine tıklayın.
Sol tarafta bulunan ve ilginizi çeken yazılım kategorilerinden birini seçin ya da doğrudan kurmak istediğiniz pakete yönelik bir arama gerçekleştirin.
Sağ tarafta seçtiğiniz kategori içerisinde yer alan paketler listelenecek. Buradan aradığınız ya da ilginizi çeken paketlerin yanlarında bulunan kutucuğu işaretleyerek paketi sepetinize ekleyin.
İkinci ve üçüncü maddelerdeki işlemleri, kurulum yapmak istediğiniz tüm paketler için tekrarlayabilirsiniz.
Sağ üst köşede bulunan Paket(ler)i Kur düğmesine tıklayarak kurmak üzere seçtiğiniz paketleri son bir defa kontrol edebilir.
Sepet penceresinin sağ alt köşesinde bulunan Paket(ler)i Kur düğmesine tıklayarak da tüm istedikleriniz kurabilirsiniz.
Kurulum süresi, bağlantı hızınıza bağlı olarak değişiklik gösterecektir. Paketler kurulurken işlemleri ekranda saniye saniye görebilirsiniz. İsterseniz de bu sırada diğer işlerinizle ilgilenebilirsiniz.
Paket Kaldırma
Sisteminize bir zamanlar kurduğunuz ama artık ihtiyaç duymadığınız için kaldırmak istediğiniz paketler olursa yapmanız gerekenler şunlardır.
Sol üst köşede bulunan Kurulu Paketleri Göster düğmesine tıklayın.
Sol tarafta bulunan ve silmek istediğiniz paketin içerisinde bulunduğu kategoriyi seçin ya da doğrudan kaldırmak istediğiniz pakete yönelik bir arama gerçekleştirin.
Sağ tarafta seçtiğiniz kategori içerisinde yer alan paketler listelenecek. Kaldırmak istediğiniz paketlerin yanında bulunan kutucuğu işaretleyerek paketi sepetinize ekleyin.
Kaldırmak istediğiniz tüm paketler için ikinci ve üçüncü maddelerdeki işlemleri tekrarladıktan sonra.
Sağ üst köşede bulunan Paket(ler)i Kaldır düğmesine tıklayarak kaldırmak üzere seçtiğiniz paketleri son bir defa kontrol edip.
Sepet penceresinin sağ alt köşesinde bulunan Paket(ler)i Kaldır düğmesine tıklayabilirsiniz.
Böylece sisteminizde kullanmadığınız paketler boşu boşuna yer kaplamamış olacak ve bu kullanmadığınız paketlerin güncellemeleri ya da diğer bakım işlemleriyle uğraşmak zorunda kalmayacaksınız.
Paket Güncelleme
Kullandığınız bir paket, güvenlik ya da işlevsellik açısından Pardus geliştiricileri tarafından sıklıkla güncellenebilir. Bu nedenle sisteminizdeki paketleri belirli aralıklarda güncellemeniz gerekir. Bunun için:
Güncellemeleri Göster düğmesine tıklayın. Paket yöneticisi Pardus depolarına bağlanarak sisteminizde yüklü olan paketler arasında güncellenmesi gerekenler varsa bunların bir listesini çıkaracaktır.
Güncellenecekler listesinde tüm güncellemeleri ya da isterseniz bunların bir kısmını seçebilirsiniz. Kararlılık için eğer ne yaptığınızdan emin değilseniz her zaman tüm güncellemeleri yapın.
Güncellenecek programları seçtikten sonra Paketleri Güncelle düğmesine tıklayın.
Açılan sepeti kontrol ettikten sonra sağ alt köşede bulunan Paket(ler)i Güncelle düğmesine basın.
Bu işlemlerin ardından paketlerin yeni sürümleri otomatik olarak bilgisayarınıza indirilip güncellenme işlemleri gerçekleşecektir.
Paket Yöneticisi Ayarları
Paket Yöneticisi’nin ayarlarını değiştirmek için Ayarlar menüsünden Paket Yöneticisi Programını Yapılandır…’ı seçebilirsiniz. Genel Ayarlar bölümünden Paket Yöneticisi’nin temel ayarları yapılabilir:
Sadece masaüstü uygulamalarını göster: Eğer bu düğme seçiliyse, Paket Yöneticisi’nde sadece grafiksel yazılımlar görüntülenir. Belgeler, kütüphaneler ve diğer konsol araçları görüntülenmez.
Bileşen bilgisini göster: Eğer kurmak istediğiniz ya da sisteminizde kurulu paketlerin tam olarak Pardus depolarındaki hangi bileşene ait olduğunu görebilmek istiyorsanız, bu seçeneği açabilirsiniz.
Paket tipi etiketlerini göster: Paketin tipinin paket yöneticisi üzerinden görüntülenmesini sağlar. Grafik arayüzlü uygulama (app:gui), konsol uygulaması (app:console), kütüphane (library), servis (service), yazıtipi (data:font), yerelleştirme (locale:xy) paket tiplerinden bazılarıdır.
Sistem çekmecesi simgesini aç: Eğer bu seçenek aktifse, Paket Yöneticisi paneldeki sistem çekmecesine yerleşir.
Güncelleme olmadığında sistem çekmecesini gizle: Sistem çekmecesinin sadece bir güncelleme olduğunda görüntülenmesini sağlar.
Aralıklı güncelleme kontrolünü aç: Eğer bu düğme seçiliyse Paket Yöneticisi verdiğiniz kontrol aralıklarında otomatik olarak güncel paket kontrolü yapar. Eğer bir güncelleme varsa sistem çekmecesinden bir bilgi balonu çıkararak size haber verir. Eğer güncellemelerin otomatik olarak kurulmasını istiyorsanız buradaki Güncellemeleri otomatik kur seçeneğini etkinleştirebilirsiniz.
Bant genişliği kullanımını sınırlandır: Paket Yöneticisi öntanımlı ayarlarla bant genişliğinin tamamını kullanarak en hızlı şekilde paketleri sisteminize indirir. Eğer Paket Yöneticisi ile paket indirirken İnternet ile ilgili işlemler de yapmak isterseniz Paket Yöneticisi’nin kullanabileceği en fazla bant genişliğini tanımlayabilirsiniz.
Önbellek
Pardus deposundan bir paket kurulduğu zaman, indirilen her kurulum dosyası disk önbelleğinde saklanır. Kaldırdığınız bir paketi yeniden kurmak istediğinizde Paket Yöneticisi önce disk önbelleğini kontrol eder. Eğer paket önbellekte bulunursa uzaktaki depodan paketi yeniden indirmek yerine önbellekten kurulumu gerçekleşir. Ancak önbellek kullanılımı açıksa her yeni paket indirildiğinde önbelleğin kapladığı alan sürekli artacaktır.
Paket Yöneticisi ayarları penceresinde bulunan Önbellek ayar sekmesinden, azami önbellek boyutunu belirleyerek önbellek sınırlarını belirleyebilir, önbelleği sınırsız yapabilir ya da önbellek kullanımını tamamen kapatabilirsiniz.
Disk önbelleğini aralıklarla temizlemek isterseniz Önbelleği şimdi temizle düğmesini kullanabilirsiniz. Bunu yaparak depolanan tüm paketleri silebilirsiniz. Bu işlem sistemde kurulu olan paketleri silmeyecek ya da sisteminizin çalışmasını etkilemeyecektir.
Paket Yöneticisi paketleri depolamak için öntanımlı olarak /var/cache/pisi/packages dizinini kullanır. Eğer çeşitli nedenlerle önbellek için farklı bir dizin kullanmak isterseniz yapmanız gereken tek şey, Seç düğmesini kullanarak yeni bir dizin seçmektir.
Ayrıca paketler üzerinde kopyalama vb. işlemler yapmak için de Aç düğmesini kullanabilir ve dosya yöneticisiyle doğrudan önbellek dizinini açabilirsiniz.
Depolar
Paket Yöneticisi, birden fazla depoyla çalışabilir. Paket Yöneticisi öntanımlı olarak resmi Pardus deposuyla gelir. Yeni bir depo eklemek isterseniz, Yeni Depo Ekle düğmesini kullanabilirsiniz. Dilerseniz, daha önce tanımlanmış bir depoyu seçerek Depoyu Kaldır düğmesine tıklayıp bu depoyu silebilirsiniz.
Mevcut bir deponun ayarlarını değiştirmek için de depoya ait depo ismi ve depo adresi bölgelerini tıklayarak depo ismini ve adresini yeniden tanımlayabilirsiniz.
Vekil Sunucu
Bu alanda vekil sunucunuzu (proxy) tanımlayabilir, vekil sunucu ayarlarını elle girebilir ya da bulunduğunuz masaüstü ortamında tanımlı olan bir ayarı kullanabilirsiniz.
Sonuç olarak, Paket Yöneticisi Pardus’un en önemli araçlarından biridir. Kullanıcıların yeni uygulamalara erişmesinde köprü görevi görür. İlk geliştiriciliğini Faik UYGUR‘un yaptığı Paket Yöneticisi’nin şu anki geliştiricisi Gökmen GÖKSEL‘dir.
Paket Yöneticisi’nin gelişimine katkı vermek isterseniz, karşılaştığınız sorunları hata takip sistemi üzerinden bildirebilirsiniz.
Aklınıza gelen ve Paket Yöneticisi’nin kullanımını kolaylaştıracak fikirlerinizi Özgürlükİçin Yeni Fikirler arayüzü üzerinden bildirebilirsiniz.
Linux platformunda adı en çok anılan ve belki de birçoğumuzun KDE 3 ile özdeşleşmiş müzik çaları Amarok, KDE 4 ile sürüm atlamış ve yeni bir kabuğa büründü.
Kodları sıfırdan yazılan bir uygulamanın gelişmesine odaklanan ekip, en son 2008 Ağustos’ta Amarok 1.4.10 sürümünü duyurmuştu. KDE 4 masaüstü ortamına geçiş yaptığımda ilk açtığım uygulama Amarok olmuştu. Açık konuşmak gerekirse, yeni Amarok’a alışmam zaman almış ve eski Amarok’u da özler olmuştum.
Eski Amarok’u özleyenlere çok güzel bir haberimiz var; Amarok eski ihtişamına geri dönüyor! Hem de eskisinden çok daha gelişkin özelliklerle!
Pardus 2011 ile öntanımlı gelecek bu yeni müzikçaların adı: Clementine.
Clementine, eski Amarok’u özleyen ve benim gibi düşünen kullanıcılar için çok iyi bir ilaç olacak. KDE 4 ile tamamen uyumlu bir şekilde geliştirilen Clementine, Pardus 2011’in öntanımlı müzikçaları olarak seçildi.
Tanıtım Yazısında Eksiklerden Bahsedilir Mi?
Clementine’in artılarından bahsetmeden önce, eksik yönlerinden bahsederek tanıtım yazısını ilginç bir şekilde devam ettireceğim. Aklınızda bulunsun, Clementine’in bu eksik yönleri ilerleyen tarihlerde duyurulacak olan sürümlerde giderilecek. Bunlardan ilki, henüz Podcast desteğinin yer almaması, bu sebeple Ajans Pardus’u dinleyebilmek için hâlâ Amarok kullanıyorum. İkincisiyse henüz eklenti desteğine sahip olmaması. Gerçi yapabildikleriyle zaten eklenti desteğinin eksikliğini pek hissetmiyorum. Bu iki eksikliğin de kısa süre içerisinde giderileceğini unutmayın!
Clementine’in artılarıysa, Amarok 1.4.10 ile yapabildiklerimizin hemen hemen hepsi (yukarıda sözünü ettiğim ikisi hariç) ve biraz daha fazlası.
Last.fm, SomaFM, Magnatune, Jamendo ve Icecast gibi İnternet radyolarını dinleyebilirsiniz,
Kapak Yöneticisi ile eksik albüm kapaklarını Last.fm üzerinden otomatik indirebilirsiniz,
Müzik dosyalarınızın ID TAG’lerini düzenleyebilirsiniz,
Şarkı sözlerine, sanatçı hakkında bilgilere ve fotoğraflarına erişebilirsiniz,
Çalma listenizi sekmelere ayırabilir, birden fazla sekme kullanarak farklı listeler hazırlayabilirsiniz,
MP3, Ogg Vorbis, FLAC ve AAC dosya türlerini, birbirleri arasında dönüştürebilirsiniz,
USB üzerinden bağlanabilen birçok müzik çalara, iPod ve iPhone’lara şarkı aktarabilirsiniz.
Parçaları kuyruğa alma, ekolayzır ayarları gibi olmazsa olmazları ve Nintendo Wii Remote ile de uzaktan kontrol edilebilmesi gibi uçuk ve eğlenceli özellikleri listeye eklemedim.
Tanıdık Bir Arayüz
Clementine’in arayüzü hakkında konuşmanın zamanı geldi artık. Amarok 1.4’ten alışık olduğumuz arayüz Clementine’de de aynen karşımızda. Size an itibariyle en güncel sürüm olan 0.6 sürümüne göre anlatacağım. Sol tarafta yer alan dikey çubukta; Kütüphane, Dosyalar, İnternet, Aygıtlar, Şarkı Bilgisi ve Sanatçı Bilgisi şeklinde sıralanmış altı adet menü var. Yakında bu menüye Podcast’in de ekleneceğini düşünüyorum.
Eğer benim gibi netbook ya da ekranı küçük bir bilgisayar kullanıyorsanız, bu liste doğal olarak ekrana tam sığmayacaktır. Fare imlecinizi o yöne doğru götürmenizle birlikte listeyi aşağı doğru kaydırmanız için üzerine tıklayacağınız düğme de görünecektir. En kısa yolsa, dikey çubuğun üzerinde farenin topunu kullanmak.
Sanatçı isimlerinin yer aldığı listenin hemen üstünde yer alan İngiliz anahtarı simgesine tıklayarak bu listeye ayar verebilmemiz mümkün. Bu listenin hemen altındaki bölümdeyse dinlediğiniz albümün kapağı yer alıyor, tabii eğer bu albüm kapağı arşivinizde yer alıyorsa. Yok mu? O zaman Kapak Yöneticisi’nden yeni kapağı indirmeniz mümkün, ona da birazdan değineceğim.
Ekranın ortasında doğal olarak çalma listemiz yer alıyor. Çalma listemizin hemen altındaysa dinlediğimiz şarkıyı duraklatmak için ya da bir sonraki / bir önceki şarkıya geçmemiz için kullanacağımız düğmeler yer alıyor. Bu düğmeler için de klavyenizin tuşlarını kısayol olarak atayabilmeniz mümkün.
Sol taraftaki o dikey çubuğa yeniden bakalım. Kütüphane’de, belirlediğiniz klasörler altında yer alan tüm dosyalar sanatçı bir alt liste olarak da albümler olarak listeleniyor. Dosyalar’daysa ev dizinini görüyoruz. İnternet seçeneğindeyse biraz durmanızda fayda var. Çünkü Last.fm gibi İnternet radyolarını buradan dinleyebilmeniz mümkün. Ben bu yazıyı yazarken Icecast’te yer alan 80’s & 90’s Heavy Metal kanalını dinliyorum örneğin :).
Aygıtlar seçeneğindeyse USB üzerinden bilgisayarımıza bağladığımız müzikçalarlara müzik arşivimizi kopyalayabiliyoruz. İnternet üzerinde en çok konuşulanlardan biri de Apple iPhone’ların yeni nesil Apple iPod’ların Clementine tarafından desteklenip desteklenmediği. Benim bunu deneyebilme olanağım olmadı ama yabancı forumlarda bunu yapabildiğini iddia edenler de var. Şarkı Bilgisi ile şarkının Last.fm üzerinden kaç defa dinlendiğini ve şarkı sözlerini görebiliyoruz. Sanatçı Bilgileri’ndeyse sanatçı hakkında bilgilere ve fotoğraflara erişiyoruz.
Üst menülerse Müzik, Çalma Listesi, Araçlar, Ekler ve Yardım şeklinde. Müzik menüsünde yer alan “Ortam Aç” seçeneğiyle birlikte dilediğimiz parçayı listeye ekleyebilir (ki bunu sürükle – bırak yöntemiyle de yapabiliyoruz). Sessiz seçeneğiyle sadece Clementine’in sesini kapatıyoruz. Beğen ve Yasakla gibi direktifleriyse dinlediğiniz şarkı hakkında doğrudan Last.fm hesabınıza bilgi kaydediyor. Çalma Listesi’ndeyse şarkıları, şarkıların yer aldığı klasörleri ya da İnternet üzerinden gerçekleşen canlı yayın akışını listeye ekleyebilir ve yeni çalma listesi oluşturabilirsiniz (Yeni oluşturulan çalma listesi yeni bir sekme olarak açılır). Araçlar menüsü altında yer alan Kapak Yöneticisi ile eksik albüm kapaklarını Last.fm’den indirebilir, ekolaysız ayarlamalarını yapabilirsiniz, kütüphaneyi güncelleyebilirsiniz ya da Tercihler’e girebilirsiniz.
Tercihler’i biraz anlatmak gerekecektir diye düşünüyorum. Buradan Clementine’in ayarlarını değiştirebilir, müzik arşivinizin içinde yer aldığı klasörleri belirleyebilir, Last.fm bilgilerinizi girebilir ve bilumum birçok ufak ayarlamayı buradan yapabilirsiniz.
Kullanacağım tek müzik oynatıcımın Clementine olduğunu söyleyebilirim. Sade bir arayüz ve yapabildikleri / yapabilecekleriyle inanıyorum ki, Amarok’un sıkı bir rakibi olacak.
Linux’daki en büyük eksikliklerden biri AutoCAD ya da SolidWorks kadar üst seviye ve modüler bir CAD programının olmamasıydı.
Dünyaca ünlü CAD/CAM yazılımı CATIA’nın yayıncısı Dassault Systems’in Windows ve Mac OS X için çıkarttığı DraftSight, öyle görünüyor ki yakında bu eksikliği büyük ölçüde giderecek. Birkaç haftaya kadar DraftSight, ücretsiz Linux sürümüyle karşımızda olacak!
Linux kullanan ya da kullanmak isteyen öğrenciler ve profesyonel CAD kullanıcıları için ücretsiz profesyonel sınıf 2D CAD yazılımı DraftSight büyük bir nimet. DWG dosyaları ile çalışabiliyor.
Program 2D’de güzel işler yapabiliyor ama Linux dünyasında profesyonel 3D CAD yazılımları için hâlâ bir boşluk var. Tahminimiz, zaman içinde pek çok daha CAD/CAM yazılım üreticisinin daha, Linux sürümleriyle yakın zaman içinde karşımıza çıkacağı yönünde…
Profesyonel ortamlar için geliştirilen yazılımların Linux dünyasına girişleri hızlanmaya başladı. Bir aksilik olmazsa, önümüzdeki hafta büyük bir haber daha duyurabiliriz :).
Pardus‘un diğer masaüstü ortamlarıyla ne zaman kurulabileceği, kullanıcıların herhalde yıllardır en çok sorduğu soruların başında geliyordu.
Geçtiğimiz haftalarda ilk kez Özgürlükİçin’de duyurduğumuz ÇoMaK Projesi, bu büyük hasrete son verecek. Bu hafta Ajans Pardus’ta da ağırladığımız ve Necdet YÜCEL‘in liderliğinde çalışmalarına başlayan genç ÇoMaK geliştiricileri, bu çok merak edilen soruya artık cevap verecek noktaya geldiler :).
Projenin liderliğini yapan ve özgür yazılım dünyasına bugüne dek pek çok geliştirici kazandıran sevgili Necdet YÜCEL‘in günlüğü üzerinden duyurduğu proje takvimi, bu bekleyişin fazla uzun sürmeyeceğini müjdeliyor.
Gnome, Xfce, Fluxbox, Lxde ve Enlightenment aromalı Pardus
Sizi daha fazla bekletmeden, Necdet hocamızın açıkladığı proje takvimini sizlerle paylaşalım:
27 Ocak 2011: KDE harici bir masaüstü ortamıyla kurulum yapabilen bir Pardus 2011 sürümü (BETA).
14 Şubat 2011: KDE içermeyen ve Pardus teknolojilerinin düzgün çalıştığı bir Pardus 2011 sürümü (BETA).
19 Haziran 2011: Gnome, Enlightenment, Xfce, Lxde ve Fluxbox masaüstleriyle kurulabilen ve tüm Pardus teknolojilerinin KDE’deki gibi çalıştığı bir Pardus 2011 sürümü.
(….)
Göreceğiniz üzere fazla beklemeyeceğiz. Pardus 2011’in çıkışının hemen bir hafta sonrasında, KDE harici bir masaüstü ortamıyla kurulan ilk deneme sürümü yayınlanacak. Son kullanıcılar için daha kullanılabilir bir diğer deneme sürümüyse şubat ayının ortası gibi çıkacak.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nde çalışmalarını sürdüren ÇoMaK ekibi, TÜBİTAK BİLGEM geliştiricilerinin de desteğiyle, çalışmalarını tam gaz sürdürüyor. Eğer sizler de bizim gibi bu gelişmelerden ötürü heyecanlandıysanız, ÇoMak ekibi sizi e-posta listelerine bekliyor :).
Pardus kullanıcıları, zaman zaman ellerinde bulunan DVD filmleri nasıl yedekleyeceklerini ya da nasıl başka bir biçime dönüştüreceklerini soruyor. İşte bu sorulara verilebilecek en güzel yanıt, K9Copy isimli yazılımdır.
Pardus depolarında bulunan bu kullanışlı DVD yedekleme yazılımını kurmak için Paket Yöneticisi’ne k9copy yazarak aratabilir ya da konsola “sudo pisi it k9copy” komutunu vererek yükleyebilirsiniz.
Programımız, Uygulamalar > Çoklu Ortam altında kendine yer alıyor. Menü yolunu takip ettiğiniz takdirde karşınıza iki adet K9Copy simgesi çıkar. Bunlardan biri sihirbaz diğeriyse daha tecrübeli kullanıcılar için olan normal ekran kısayollarıdır. Biz bu yazımızda daha çok sihirbaz üzerinde duracağız. Unutmayın, sihirbaza ana ekrandan da geçiş yapabilirsiniz. Örnek uygulamamız için benim DVD arşivimden orijinal “X-Men: The Last Stand” isimli filmi kullanıyorum.
DVD’mizi sürücümüze takıyoruz ve Uygulamalar > Çoklu Ortam > k9copy sihirbazı isimli kısayola tıklıyoruz. Bu sayede otomatik olarak sihirbaz açılacak.
İlk ekranda bize DVD filmimizin kaynağının neresi olduğunu soruyor. İster DVD filminiz sürücüsünde, ister bir dizinde, isterseniz de ISO görüntüsü olarak kayıtlı olsun, k9copy için sorun olmayacak. Bizim DVD filmimiz sürücüsünde takılı olduğu için DVD Drive seçeneğini seçip “Sonraki” düğmesine tıklıyoruz.
Zengin Kayıt Seçenekleri
İkinci ekranda alacağımız yedek türünü ve nereye kayıt edileceğini soruyor. DVD’nizi aşağıdaki tiplerde yedekleyebilirsiniz:
to Folder: DVD içindeki dosyaları direk diskinize çıkarma usulüyle.
Rip and Encode DVD: Bu seçenekte, DVD filminizi DivX, MKV gibi biçimlere dönüştürebilirsiniz.
Rip DVD without Encoding: DVD’nizi, sıkıştırma metodları kullanmadan mpeg biçimde kaydeder
Extract audio: DVD’niz içinden ses dosyalarını çıkarmaya yarar.
Biz DVD’mizi ISO biçiminde yedekleme seçeneğiyle devam edeceğiz. “To iso” seçeneğini seçip “Sonraki” düğmesine tıklıyoruz.
“Select the titles you want to copy”: Bu bölümde, DVD’nin içinde bulunan görüntülerin hangilerini yedeklemek istediğimize karar veriyoruz. Unutmayın, eğer yedekleme tipini MKV ya da DivX şeklinde düşünüyorsanız, tek bir başlık seçmenizde fayda var.
“Select the streams you want to keep”: Bu başlık altında, DVD’mizin içindeki ses dosyalarından hangilerini saklayacağımıza karar veriyoruz. Bildiğiniz gibi DVD’ler birçok dil desteğiyle beraber gelir. Biz de yedek alırken hangi dil dosyalarının kalmasını istiyorsak burada seçiyoruz. Seçimimizi yapıp, “Sonraki” düğmesine tıklıyoruz.
“Set DVD playback options”, DVD filmi oynatıcıya taktığımız vakit, karşımıza bir film oynatma menüsü gelir. Burada altyazı, ses seçenekleri gibi tercihleri yapabiliriz. Bu başlık altında bu menüyü saklamak isteyip istemediğimizi soruyor.
Copy original menus: DVD menüsünü olduğu gibi yedeklemek
Don’t copy menues: Menü kısmını iptal ederek devam et.
İstediğiniz kısmı seçtikten sonra “Sonraki” düğmesine tıklayarak devam ediyoruz.
Sihirbazımızın en son adımı burasıdır. Bu kısımda yedekleyeceğimiz başlıklar için görüntü kalite ayarını yapabiliriz. Unutmayın, elinizdeki DVD’den daha kaliteli görüntü alma şansınız yoktur, en iyi ihtimalle “bire bir kalitede” görüntü alabilirsiniz. Kalite oranı azaldıkça yedek dosyamızın boyutu da ona göre küçülür.
Bu bölümde bulunan öntanımlı ayarları bu konularda yeterli bilginiz yoksa dokunmadan “Bitir” düğmesine tıklayarak tamamlıyoruz.
Sağda gördüğünüz ekran, bitir düğmesine tıkladıktan sonra ortaya çıkar ve DVD’nizin yedekleme durumunu size gösterir.
Programımız Neye Benziyor?
Peki, sihirbaz değil de, “K9Copy programının ana ekranı nasıl? Ayarları nereden yapılıyor?” derseniz, aşağıdaki ekran görüntüsü K9Copy uygulamasının ana ekranına aittir.
Bu ekran üzerinden sihirbaz ile yaptıklarımızın tamamını ve daha fazlasını yapabilmenize rağmen, eğer yeterince tecrübeli bir kullanıcı değilseniz, yedekleme işleminizin kalitesini düşürecek birtakım değişiklikleri farkında olmadan yapma şansınız yüksektir. Bu sebeple mümkün olduğunca sihirbazı sizlere öneririm.
Ayarlar bölümü hakkında belli başlı bilgileri vermekte fayda var. K9Copy uygulamasını yapılandır düğmesini kullanarak, ayarlar penceresine geliyoruz.
DVD: DVD’den DVD’ye yedeklemeyle ilgili ayarlar alanı.
Encoders: DVD’den Divx biçimine dönüştürmeyle ilgili ayarlar kısmı.
MPEG – 4: MPEG-4 biçimiyle ilgili ayarların yapıldığı kısım.
Ön izleme: Başlık önizlemeleri için kullanılacak oynatıcı ayarları.
Paths: Yedekleme işlemimiz sonunda ortaya çıkacak dosyamızın hangi dizine saklanacağını belirleyen ayarlar kısmı.
Aygıtlar: DVD aygıtlarımızı tanıttığımız alan.
DVD yedekleme, biçim değiştirme gibi işlemler, bilgisayarların gücüyle doğrudan bağlantılıdır. Kimi bilgisayarlarda bu süreler saatlerce sürebilirken, bazı bilgisayarlarda bu süre 30 dakikaya kadar inebilmektedir.
Hepinizin bol Pardus’lu günler geçirmesi dileğiyle…
Hepimizin merakla ve heyecanla beklediği Pardus 2011 sürümünün yaklaştığı şu günlerde, geliştiricilerimizden bir haber geldi. Eski takvime göre bugün Pardus 2011 RC sürümünün duyurulması bekleniyordu.
Sabah saatlerinde Pardus Duyuru listesine atılan bir e-posta, bu heyecanlı bekleyişin biraz daha süreceğini gösterdi.
Pardus 2011 sürüm takviminde, geliştiricilerimizin kontrol edemeyeceği ve bazı önemli özgür yazılım bileşenlerinden kaynaklanan sebeplerden dolayı bir değişiklik gerçekleşti. Pardus 2011 sürüm yöneticilerinden Gökçen ERASLAN‘ın attığı e-posta, bu değişikliğin sebeplerini ayrıntılarıyla açıklıyor.
Daha güncel ve daha kararlı bir Pardus
“Öntanımlı olarak kullandığımız en önemli uygulamalar olan Firefox ve LibreOffice’in kararlı sürüm tarihlerindeki kayma ve belirsizlikleri, ayrıca daha fazla donanım desteği ve yenilik getirecek olan yeni çekirdek sürümünün tahmini çıkış tarihini göz önüne alarak, Pardus 2011 sürüm tarihlerinde değişiklik yapmaya karar verdik.
Bildiğiniz gibi Firefox 4.0 sürümü geçtiğimiz günlerde 2011 başına ertelendi ve Pardus 2011 Alfa ve Beta sürümlerinde kullanıcılarımıza deneme fırsatı verdiğimiz tarayıcının daha eski bir sürümünü Pardus 2011’e dahil etmek istemedik. Buna ek olarak açık kaynak dünyasında bir ivme yaratan, OpenOffice projesini temel alarak, kodları ve geliştirme süreciyle daha özgür ofis uygulamaları sunan LibreOffice projesinin de kararlı hale gelmesi için biraz daha zaman gerekiyor. Ayrıca, Pardus 2011’e henüz 3. sürüm adayı duyurulmuş olan en güncel çekirdeği de dahil etmek istiyoruz.
Bu bileşenlerin daha kararlı hale gelmesi için gereken zaman, kendi araçlarımızın daha fazla test edilmesi amacıyla da kullanılacağı için son aşamada, daha güncel ve daha kararlı bir Pardus sürümü hazırlanmış olacak.
Yeni sürüm tarihleri ise şu şekilde:
Pardus 2011 Beta 2: 2 Aralık 2010
Pardus 2011 RC (Sürüm Adayı): 30 Aralık 2010
Pardus 2011: 20 Ocak 2011“
(…)
Pardus 2011 heyecanının herkesi sardığını biliyoruz. Bu haberin bazı kullanıcılarımızın pek hoşuna gitmeyeceğini de biliyoruz. Ancak kararlı sürüm daha geç çıkacak diye üzülmenize gerek yok çünkü bu süreyi Pardus 2011 için ve daha çok paketin yer aldığı bir yazılım deposu için kullanacağız.
Sürpriz etkinliklerimiz için bizi takip etmeye devam edin :).
Siz de benim gibi, bilgisayarınızın sürekli yedeğini alma konusunda titiz bir kullanıcıysanız, bu yazımız sizler için. Pardus depolarında bulunan basit, işlevsel bir yedekleme yazılımı olan KBackup uygulamasıyla tanıştırmak isterim.
Aslında fazla ayarı bulunmayan bir uygulama. Sol tarafta bulunan menüden yedeklemek istediğimiz dosyaları ve dizinleri seçiyoruz. Daha sonra sağ tarafta bulunan “Target” başlığının altında bulunan “Folder” yazan alanı kullanarak yedek dosyamızın hangi dizinde oluşacağına karar veriyoruz. Yedek dosyamızın yerini belirttikten sonra tek yapmamız gereken, “Start Backup” düğmesine basarak işlemi başlatmamız olacaktır.
Yedek alma işleminin sonunda size bir yukarıdaki resimde olan uyarı penceresi gelecektir. Yedek alma işleminin başarıyla bittiğini bildirir ve yedek dosyasının nereye kaydedildiğini belirtir.
Yedek dosyalarınız, TAR dosya biçiminde ve sıkıştırılmadan kaydedilir. Bununla beraber, isterseniz yedek dosyalarını bölümlere ayırarak alabilirsiniz. Örnek olarak her bir bölüm 100 MB’ı geçmesin diyerek yedek dosyalarınızı 100 MB bölümler halinde oluşturabilir ya da sıkıştırma seçeneğini aktif hale getirebilirsiniz.
Bu ayarlar profiller üstünden yapılmaktadır. Bunun için Dosya > Profile Settings yolunu takip ediyoruz.
Maximum Archive: Size başılığının altında bulunan açılan menüye tıkladığımız zaman yedek dosyalarımızı parçalar halinde almak istiyorsak bu parçaların boyutlarını belirliyoruz.
Number of backups to keep: Bu alan öntanımlı olarak unlimited olarak gelmektedir. Peki, bu ayar ne işe yarıyor derseniz, seçmiş olduğunuz dizinde saklanacak yedek dosyası sayısını ayarlıyorsunuz.
Eğer sayı belirlediğiniz sayıyı geçerse, en eski tarihli yedek dosyası silinecektir. Bu sebeple bu ayarı unlimited olarak bırakmak daha doğru bir seçenek olacaktır.
Compress Files: Bu seçeneği seçmemiz halinde, yedek dosyalarımız sıkıştırılarak kaydedilecektir bu sebeple yedek alma süremiz göreceli olarak uzayacaktır.
Bununla beraber Settings > Dock in System Tray seçeneğini aktif hale getirirseniz, KBackup sistem çekmecesine yerleşecektir.
Artık kapat düğmesine tıkladığımızda, kapanmak yerine sistem çekmesine düşecek. Sistem çekmecesinde bulunan simgeye sağ tıklayarak, yedek alma işlemini kontrol edebileceğiniz bir menüye de erişebilirsiniz.
Pardus kullanırken KDE 4 ile beraber gelen uyarı sistemini hepiniz biliyorsunuz. Ekranın sağ altından çıkan, uzunca, üstünde çarpı işareti olan ve neden daha nazik ve hoş yapılamadığını her seferinde düşündüren şey…
Neyse ki, yapılan son güncellemelerle Pardus deposuna Colibri isimli küçük ama çok kullanışlı bir paket girdi. Peki, bu paket ne iş yapar? Mevcut KDE uygulama uyarılarının yerine ekranın istediğiniz yerinden beliren çok şık, hafif bir uyarı sistemi görevi görür. Kullanımı da bir o kadar da kolaydır.
İlk olarak, Paket Yöneticisi’nden colibri isimli paketi kuruyoruz ya da konsolu açıp “sudo pisi it colibri” komutunu vererek paketin bilgisayarımıza kurulumunu sağlıyoruz.
Colibri için gerekli ayarlamaları yapmadan önce, KDE’nin uygulama uyarılarını devre dışı bırakalım. Bunun için panelin sağ alt15 köşesinde bulunan sistem çekmecisine sağ tıklayarak “Sistem Çekmecesi Ayarları” bölümünü açalım. Buradan “Uygulama bildirimleri” isimli alandaki seçimi kaldırıp, “tamam” düğmesine tıklayıp pencereyi kapatıyoruz.
Pardus başlat menüsünden “Sistem Ayarları”nı açalım. “Görsel ve İşitsel” başlığı altında bulunan “Bildirimler” bölümüne girelim. Sol köşede “Colibri Bildirimleri” isimli bir menünün yerleştiğinizi göreceksiniz. Şimdi oraya geçelim.
Bize Colibri hizmetinin çalışmadığını söyleyen bir uyarı yer almaktadır pencerede. “Colibri hizmetini başlat” düğmesine tıklıyoruz. Bilgisayarın her açılışında bu ayarları yeniden yapmamak için “Girişte Colibri hizmetini başlat” kutusunu seçili halde bırakıyoruz, eğer seçili değilse seçiyoruz.
Ekranda belirecek bildirimlerin konumunu seçip nasıl görüneceğini test etmek için önizleme düğmesine basıyoruz. “Uygula” düğmesine tıkladıktan sonra “Sistem Ayarlarını” kapatınız.
Tebrikler! Artık uygulama uyarıları KDE tarafından değil, Colibri uygulaması tarafından verilecektir.
Arora, Pardus depolarında bulunan bir başka web tarayıcı. Depolarımızda Arora sürekli en güncel sürümü bulunuyor.
Günümüz tarayıcıların olmazsa olmazı sekmeli bir görünüm, KGet indirme yöneticisine bütünleşebilme gibi birçok yeteneğini içinde barındıran Arora, WebKit’ in QtWebKit özelliği ile geliştirilmekte.
İlk önce tarayıcımızın KGet ile bütünleşmesini ayarlayalım. Bunun için Araçlar > Tercihler yolunu izliyoruz.
Genel sekmesinde, en alt taraftan bulunan “Use this external download program:” kutucuğunu seçerek kget programımızın bin dosyasını tanıtıyoruz. Pardus altında kget “/usr/kde/4/bin/kget” olacak şekildedir. Bu kısmı doldurduktan tamam dediğimiz vakit, artık Arora ile yapacağımız indirmeler, KGet üzerinden yapılacaktır.
Arora, 0.10.x sürümleriyle beraber AdBlock özelliğine de sahip oldu. Bu sayede istenmeyen reklamlarını çıkmadan engelleyebilirsiniz. Bu özelliği erişmek için Araçlar > AdBlock yolunu izlemeniz yeterli olacaktır.
Gelen AdBlock ekranın gerekli yapılandırmaları kendinize göre özelleştirebilirsiniz.
Arora 0.10.x sürümüyle gelen özelliklerden bir diğeri, arama motorunu özelleştirebilmektir. Araçlar > Arama Motorlarını Yapılandır yolunu izleyerek bu özelliğe erişebiliriz.
Arora tarayıcımızın bir diğer güzel özelliği ise, İnternet’te kendinizi gizleyebilme özelliğidir. Son yıllarda tüm büyük tarayıcıların olmazsa olmaz özelliklerinden biri hale gelen bu gizli gezinme özelliğine geçmek için Dosya > Özel Gezinme seçeneğini seçiyoruz ve ekrana bir onay sorusu geliyor. Tamam diyerek gizli gezinmeyi aktif hale getiriyoruz.
Arora’nın hoşunuza gidecek bir diğer kullanışlı özelliği, hızlı arama yapmanıza olanak sağlaması. “Bu ne demek?” diyorsanız, bir sayfadasınız ve merak ettiğiniz bir kelime cümle ya da başlıkla karşılaştınız. Klasik sürümde, siz bu yazıyı kopyalayıp, arama kutusuna yapıştır ve ara seçeneğiyle yolunuza devam ederseniz, ancak Arora’da tüm yapmanız gereken merak ettiğiniz yazıyı seçip sağ tıklamak ve gelen menüden Şununla Ara seçeneğiyle devam etmek. Daha önce arama motorlarını yapılandırmıştır. Görmüş olduğunuz o liste sizin ayarlamış oldunuz arama motorlarıdır.