Kategori: Anne ve Çocuk

Öğrenmek genelde bir noktadan sonra bitti sanılır. Özellikle de ülkemizde anne ve baba olanlar artık öğrenecek bir şey kalmadığını düşünürler. Tecrübeli birer birey olduklarını ve bunları çocuklarına zaman içerisinde aktarmaları gerektiğini düşünürler. Oysa ki bu kısmen doğru olan ama genelde yanlış olan bir düşüncedir. Çünkü hem hayatın genelinde hem de çocuklarımızı eğitme aşamasında asla öğrenecek şeyler bitmez. Özellikle de çocuk yetiştirmek ve onlara nasıl yaklaşacağımızı belirlemek asla bitmeyen bir konudur.

Özellikle anneler hayatlarının her aşamasında öğrenmeye açık olmalıdırlar. Çünkü onların çocuklara bakış açıları ve sorumlulukları babalara oranla daha fazla. Anneler, çocuklarının hayatında her aşamada yer alırlar. Özel yaşamlarında, eğitim hayatlarında, aile ve arkadaş ilişkilerinde her noktada çocukların ilk danıştıkları kişi anneleri olmuştur hep. Hâl böyle olunca annelerin kendilerini geliştirmeleri gerekir. Tabii sadece öğrenmekte yeterli değildir bir noktadan sonra, uyum sağlamak gerekir. Öğrenmeyi ve öğrendiklerinizi uygulamaya dökerek uyum sağlamayı başarırsanız, çocuklarınız için sadece anne olmakla kalmaz; onların en ufak sorununda dahi koşarak dertleşebileceği bir arkadaşı olursunuz. Haliyle çocuklarınız sorunları kendi başlarına çözmek ve haliyle bu tek başınalığın sebebi olarak hata yapmak yerine sizinle sorunların üzerine yürüyerek daha mantıklı, doğru çözümler bulurlar. Sizinde çocuklarınız ile ilgili şüpheleriniz olmadan tamamen güvenli bir iletişim döngüsü içerisinde onları takip etmeniz, geliştirmeniz, sorunlarını beraber çözmeniz mümkün hale gelir.

Yeni Jenerasyonu Anlamak

Anneler, kendi çocukluk ve gençlik dönemlerine göre düşünmemelidir. Çocukları ile ilgili bir sorun karşısında her zaman onların yaşadıkları döneme ve şartlara göre düşünmeyi bilmedirler. Böylelikle verecekleri cevaplar ve alacakları kararlar çocukları tarafından daha çok kabul görecek, çocuklarını doğru yetiştirme aşamasında anne olarak söyledikleri çok daha etkin olacaktır. Aksi halde çocuklarınızı, kendi gençlik döneminiz de ki örneklere ve yaşanmışlıklara göre değerlendirmeniz, bir çok farklı uyumsuzluğu ve beraberinde yeni sorunları doğuracaktır. Bu tür sorunlar özellikle günümüz de çok sık yaşandığı için bir çok çocuk kendi sorunlarını ailesi ile paylaşmadan çözmeye çalışmakta ve doğal olarak çeşitli hatalar ile karşı karşıya kalmaktadır.

Sosyal Medya ve Kitaplar

Sizlerin bir anne olarak en büyük iki silahı her zaman sosyal medya ve kitaplar olmalıdır. Sosyal medyayı etkin olarak kullanmak durumunda değilsiniz. Fakat takip etmeniz ve gençlerin yani çocuklarınızın ne gibi bir ortam içerisinde bilgi edindiğini görmeniz, nelere gülüp, nelerden nefret ettiğini öğrenmeniz sizlere onlarla kuracağınız iletişimde çok büyük katkı sağlayacaktır. Kitaplar ise gördüklerinizi pekiştirme, yeni bilgiler edinme ve kendinizi daha donanımlı bir şekilde ifade edebilme noktasında sizlere ciddi bir katkı sunacağı için iki farklı unsur çocuklarınıza karşı çok daha etkin bir şekilde yaklaşmanızı sağlayacaktır. Böylelikle onları daha net bir şekilde tanıyarak hareket etme şansına sahip olacaksınız.

Çocuklarımız yalan söylediğinde kızarız, onlara bunun yanlış olduğunu bir çok farklı şekilde anlatmaya çalışırız. Fakat “neden yalan söylüyorlar?” Sorusunu bir türlü kendimize sormayız. Oysa ki bu soruyu sorsak aslında bu sorunu ciddi anlamda çözmüş olacağız. Zira çocukların bir çoğu aile korkusu ve baskısı gibi unsurlar nedeni ile yalan söyler. Eğer çocuğunuz yeterince rahat değilse, kendisini dilediği gibi ifade edemiyorsa en ufak sorunda hemen yalana başvurarak sizin istediğiniz şekilde cevaplar vermeye çalışacaktır. Bir noktadan sonra ise bu duruma alışacak, sürekli böyle hareket edecektir.

Bu sorunu önlemek adına yapılması gereken ilk şey, çocuğunuz ile gerçek bir iletişim kurmanızdır. Etkileşimler ne kadar sağlıklı olursa çocuğunuzun isteklerini daha net bir şekilde anlarsınız. Çocuklarınızın herhangi bir olay karşısında verecekleri tepkiler ve diğer tüm konular sizin bilginiz dahilinde gelişir bir aşamadan sonra. Haliyle sizin atacağınız adımlar tamamen çocuğunuza göre olacaktır. Çocuğunuz ise bu adımlar karşısında yalan söylemek zorunda kalmayacak, büyüme aşamasında çok daha net bir kişiliğe sahip olacaktır. Peki, bu durum sadece aileye karşı yalan söylemesini engellemez mi? Diyebilirsiniz… Bu soruya açık bir şekilde hayır demek mümkün. Çünkü çocukların bu şekilde aile içerisinde büyürken alıştıkları unsurlar, büyüdükten sonra genel hayata da kendilerini yansıtmalarına yardımcı olur. Haliyle aile içerisinde yalandan uzak ve net bir şekilde büyüyen çocuk, toplumda da bu şekilde alışmış olduğu düzende hareket edecektir.

Onu Dinleyin, Saygı Duyduğunuzu Gösterin

Çocuğunuzu her zaman için dinlemeye çalışın. Ufak bir olayda suçlu dahi olsa önce onu dinleyin ve açık bir şekilde saygı gösterdiğinizi ona hissettirin. Üstelik hiç bir zaman direk cezalandırma yoluna gitmeyin. Eğer çocuğunuz cezalandırma yoluna gitmeyeceğinizi bilirse, size karşı daha dürüst olacaktır. Aksi halde ceza almamak adına yalan söylemeyi tercih edecektir ki, bu durum bir noktadan sonra her sorunda yalan söyleyerek çözüm arama alışkanlığını doğuracaktır. Tabii çocuğunuzun yalan söylememesi için sürekli onu cezalandırmamak yanlış olacaktır. Bu nedenle önce saygı duyduğunuzu hissettirmeniz ve akabinde hafif cezalar ile bir daha aynı hatayı yapmamasını sağlamak adına adımlar atmanız çok daha doğru olacaktır. Burada her şeyin dengeli olması, çocuğunuzun yaptığı hatanın yanlış olduğunu anlaması ve aynı zamanda bu hatayı gizlemek adına yalan söylememiş olması büyük önem taşır. Ancak bu çizgide gerçekten etkili bir çocuk eğitimi mümkün olabilecektir.

Çocuklarda ki yalan sorununun ciddi bir problem olduğunu ise asla unutmayın. Bu bağlamda çocuğunuz sürekli olarak yalan söylemeye meyilli ise önce önerilerimiz de olduğu gibi ufak adımlar ile onu düzgün bir çizgiye çekmeye çalışın. Akabinde ise yeterli gelmediği durumlarda bir çocuk psikolog üzerinden destek almaya gayret ederek bu alışkanlığı kısa süre içerisinde yok etmeye gayret gösterin.

Ev hanımı olmak, kişisel olarak kendimize vakit ayıramayacağımız anlamına gelmez. Aksine ev hanımı olanlar, kendilerine daha çok vakit ayırabilirler. Zira doğru bir plânlama ile hayatınızın hemen her aşamasında kendinize ait özel anlar yaratabilirsiniz. Çünkü bu zamanları yaratacak olan bir patronunuz yok. Bu zamanları, izinleri ve yapacağınız işleri plânlayacak olan kişi sizsiniz. Ne kadar bilinçli hareket ederseniz, etkili bir sonuç almanız da o kadar mümkün olur hayatınızda.

Neleri Sevdiğinize Karar Verin

Her türlü plândan, kendinize vakit ayırma çabalarından önce neleri sevip sevmediğiniz konusunda net bir şekilde karar vermeniz lâzım. Siz kimsiniz? Nelerden hoşlanırsınız? Neleri seversiniz? Neleri yapmak sizi mutlu eder? Nerelere gitmek istiyorsunuz? Öncelikle bu sorulara cevap verir ve kendinize bir liste yapabilirseniz, daha net bir şekilde plânlama yaparsınız. Örneğin yaşadığınız yere sadece 30-40 dakika mesafede bir gezi alanı vardır. Burayı çok gezmek istersiniz ama hep uzak gelir. Oysa ki orası değil, sizin plânsız halleriniz uzaktır bu isteğinize. Siz oraya gitmek için toplamda ne kadar zaman gerektiğini hesaplarsanız, biraz sonra sizinle paylaşacağımız diğer maddelerde ki unsurlara dikkat ederek çok rahat bir şekilde o zamanı kendinize sunabilirsiniz. Ama siz bu konuda henüz daha ne yapmak istediğinize, kendinize nasıl ve ne amaçla vakit ayırmak istediğinize karar vermedi iseniz, bu noktada yapılabilecek pek bir şey yoktur. Çünkü ne istediğini bilmeyen bir çok ev hanımı, sadece bazı isteklerini dile getirmekle yetinir ve bu istekleri tam olarak yapamadığı içinde sürekli olarak yeni bir sorun yaratarak hayatına devam eder. Bu sorunlar hep ev, aile, çocuklar olur… Onlara bakmakla yükümlü olduğu için, ev işleri yoğun olduğu için kendine zaman ayıramadığını söyler çoğu ev kadını. Oysa ki bu tamamen yanlıştır ve burada ki temel sorun kişisel analizler ve plânlamalardır.

Evin Temel İhtiyaçları ve Düzeni

İlk olarak evinizin ne gibi temel ihtiyaçları olduğunu ve günlük dönemde evinizde ne gibi işler yapılması gerektiğini plânlayın. Temizlik, yemek öğünleri, mutfak ve diğer unsurlar… Eğer bu temel unsurları net olarak plânlar ve diğer evin fertleri ile yani eşiniz, varsa çocuklarınız ile bu plânları paylaşırsanız hangi zamanlarınızın ne kadar dolu olacağını, ne zaman kendinize vakit ayırabileceğinizi daha net bilirsiniz. Tabii her zaman ev ve genel günlük düzen içerisinde ek işler çıkabilir. Ama bunlar her zaman çıkmayacağı için, yapacağınız günlük temel düzen hayatınızın çoğunluğunda sizlere fayda sağlayacaktır.

Çocuklarınıza Göre Şekillenmeyi Öğrenmelisiniz

Eğer çocuklarınız varsa, günlük düzeninizde her zaman onlara göre plân yapmayı öğrenmelisiniz. Üstelik bu plânları her zaman esnetmeye uygun şekilde ayarlamanız gerekir. Zira çocuklarınız her zaman eksiksiz bir düzende büyümezler. Kendi hayatlarında, okullarında ya da diğer dönemlerinde mutlaka hiç bir şekilde hesaplamadığınız çeşitli sorunlar söz konusu olabilir. Siz, bu sorunları da önceden hesaba katmalı ve bu tür durumlarda esnek bir yapı içerisine girerek plânlarınızı ayarlama şansına sahip olmalısınız. Böylelikle çocuklarınızı genel olarak bir unsur olarak görmez, hayatınızın tamamını kaplayan, sizin kendinize vakit ayırmanızı engelleyen bir faktör olarak plânlarınız da yer almasına neden olmazsınız. Bir çok kadın, çocukları ile ilgili plân yapmaz ve onları her zaman şu bir kaç cümle ile hayatının tamamına endeksler; “çocuklar var, kitap okuyamıyorum. Çocuklar var dışarı çıkamıyorum…” İşte, bu cümleler sizlere doğru plânlamalar yapmadığınız için sadece bir avuntu sağlayan cümlelerdir.

Örneğin çocuklarınızın eğitim süreçlerini ele alalım. Her çocuk, günün belli bir çoğunluğunu özellikle de gündüz saatlerinde okulda olur. Eğitim hayatı gereği, sizden bağımsız bir çok saat geçirir. Siz, bu sizden bağımsız olunan saatlerde ev içerisinde ki temel işlerinizi doğru plânlar ve bu doğrultuda hareket ederseniz, bir çok etkinlik, gezi gibi konularda gün içerisinde kendinize olumlu bir sonuç çıkarabilirsiniz. Eğer siz çocuklarınız okuldayken, öğlene kadar yatan ve güne erken başlayıp günden faydalanmak adına hareket etmeye gayret eden biri değilseniz, haliyle çocuklarınız sizin için bir çok etkinliğinizi önleyen bir faktör gibi görünür. Oysa ki burada sorun tamamen sizin plânsız bir şekilde hareket ediyor olmanızdan kaynaklanmaktadır. Unutmayın, plânlı bir yaşam size istediğiniz her şeyi sunacaktır.

Çocuklarda aitlik duygusu ve gelişimini takip etmek anne babaların en önemli rollerinden birisi olmalıdır. Özellikle 0-6 yaş çocuklar somut işlemler döneminde oldukları için bazı duyguları tam anlamıyla hissedemezler. Hissettikleri duyguların da neler olduklarını kavramada zorlanabilirler. O yüzden aile ortamında anne ve babaların çocuklara aşılaması gereken bazı duygular vardır. Aitlik duygusu da bu duyguların başında gelmektedir. Somut işlemler dönemindeki bir çocuk sonucunu bilmeden yaptığı şeylerden dolayı cezalandırılmayı ve suçlanmayı kabullenemez. O yüzden çocukların bu tür durumlarla karşılaşmaması için anne babaların önceden önlemler almaları gerekmektedir.

Aitlik Duygusu Nedir?

0-6 yaş çağındaki çocuklar soyut işlemler dönemine geçmedikleri için herhangi bir objenin veya nesnenin kime ait olduğuna önem vermezler. Bu dönemde en çok karşılaşılan durumların başında çocukların oyuncak kavgası gelmektedir. Bir çocuk diğerinin oyuncağını izin almadan kendisininmiş gibi alır ve onu sahiplenir. Bu da aitlik duygusunun çocukta gelişmediğinin bir göstergesidir. Aitlik duygusu bu yaş çocuklarında anne babaların da desteği ile şekillenmeye başlar. Çocuklarına kendilerine ait olmayan bir nesneyi,objeyi, oyuncağı veya herhangi bir şeyi sahibinden izin almadan kullanmanın doğru olmadığı anlatılmalıdır. Aitlik duygusu bu şekilde çocukta şekillenmeye başlayacak ve başkasının eşyasını, kendi eşyasını ayırt edebilecek konuma gelecektir.

Aitlik Duygusunu Aşılamak İçin;

• Çocuklarınızın eşyalarını kullanırken oyuncağını alırken ondan izin almalısınız. Bu senin eşyan ve ben bunu kullanmak için senden izin istiyorum. Bu sana ait düşüncesini ve duygusunu çocuğa hissettirebilmek gerekmektedir.
• Çocuklarınızı arkadaşlarıyla oyun oynadığı sırada kendisine ait olmadığı bir şeyi almaya kalktığında daha önceden bu konuyu konuşmuş olduğunuzu hatırlatarak onu uyarın. Sizin bu durumda sessiz kaldığınızı gördüğünde davranışı tekrar etme olasılığı artacaktır.
• Çocuğunuz sizin eşyalarınızı izinsiz olarak aldığında ona anne babası olsanız bile size ait bir şeyi sizden izin almadan kullanamayacağını açık ve basit bir dille anlatmanız gerekmektedir.
• Çocuğunuzun aitlik konusunda empati yapmasını sağlayarak ona bu duyguyu en iyi şekilde açıklayabilirsiniz. Bir arkadaşın senin oyuncağını izinsiz alsa ne hissedersin? gibi sorular sorarak onun bu duyguyu benimsemesini sağlamalısınız.
• Başkasından izin almadan başkasının bir eşyasını almanın veya kullanmanın onu kötü durumlara düşürebileceği karşı tarafın ona zarar verebileceğini anlatarak bunun iyi bir şey olmadığını açıklamanız gerekmektedir.

Aitlik duygusunu geliştirmek için çocuklarınıza yukarıda bahsedilen konularda destek olmalı ve onların bu duyguyu net olarak kavramalarını sağlamalısınız. Aitlik duygusu gelişmeyen çocuklar kritik dönem diye adlandırılan bu çağda benimseyemedikleri bu durumu ileriki yaşlarda daha zor bir şekilde benimseyecektir. Bu da çocuklarınızın toplum içerisinde dışlanan bireyler olmasına sebep olabileceği gibi suç işleme potansiyeli yüksek bireyler yetiştirebilirisiniz.  Soyut işlemler dönemine geçmeyen bir çocuk hırsızlık, çalmak gibi kavramları sadece kavram olarak kötü olduğunu bilirler.

Bu tür faaliyetleri bilmeyen çocuklar ne anlama geldiğini, nasıl yapıldığını bilmezler. O yüzden çocuğunuza arkadaş çevresi tarafından bu tür yakıştırmalar yapılabilir. Bu gibi durumlarda çocuk içine kapanır, öfkelenip saldırgan bir tavır sergileyerek çevresine ve kendisine zarar verme eğilimi gösterebilir. Çocuğunuzun aitlik duygusunun tam anlamıyla gelişmesine yardımcı olmak için ona destek olmalı ve kendisine ait olmayan herhangi bir şeyin izinsiz kullanılmasının suç olduğunu, kötü bir davranış olduğunu, toplum tarafından hoş karşılanmayacağını benimsetmeye çalışmalısınız. Böylece çocuğunuz ileriki yaşlarda aitlik duygusuna sahip, duyarlı, toplumsal kurallar çerçevesinde hareket eden bir birey olacaktır.

Hamilelik sürecinde anne babaların yaptıkları hatalara değineceğimiz bu yazımızda bebeğinizin hayatının şekillenmesinde önemli rol oynayan bu döneme ait sorunlardan bahsedeceğiz. Annelerin ve babaların dikkat etmesi gereken biyolojik etkenlerin yanı sıra psikolojik etkenler de bulunmaktadır. Biyolojik sorunların başında ise zararlı alışkanlıklar gelmektedir. Psikolojik sorunlar arasında ise aile içerisindeki huzurlu ortamın veya annenin ruh halinin çocuğa etki ettiğini bilmek gerekmektedir. Ülkemizde yapılan hatalardan yola çıkarak bu yazımızda size hamilelik sürecinde yapılan hataları madde madde anlatacağız;

• Alkol ve Sigara Kullanımı

Alkol ve sigara kullanımı hamilelik sürecini tehlikeye atan, bebeğe en çok zarar veren faktörler arasında yer almaktadır. Hamile bir bayanın sigara içmesi bebeğin de sigara içmesi anlamına gelirken alınan oksijenin yetersizliği buna bağlı olarak dolaşım sisteminin iyi çalışmaması aynı zamanda beyin fonksiyonlarına ettiği etki göz önünde bulundurulduğunda çok tehlikeli sonuçları olabilmektedir.

Hamilelik döneminde alkol ve sigara tüketimi tamamen bırakılmadığı taktirde bebeğin beyin işlevlerinde problem çıkabilir ve bu da bebeğin engelli doğabilmesine yol açmaktadır. Doğuştan gelen birçok beyin fonksiyonu hastalığı hamilelik döneminde yaşanan olumsuzluklardır. Bu tür zararlı alışkanlıklar bırakılmadığı zaman bebeğin tüketeceği oksijen azalacaktır. Annenin sağlığı bu tür zararlı alışkanlıklardan etkilendiği için çocuğun da sağlıklı bir hamilelik sürecinden sonra doğmayacağı çok açıktır. Annelere tavsiyemiz sigara,alkol gibi zararlı alışkanlıkları bırakmaları ve ev ortamlarında sigara içmeye izin vermemeleridir.

• Aile Ortamı

Aile ortamı hamilelik sürecine psikolojik etkileri en büyük olan bir faktördür. Çocuğun aile ortamında büyümesinin yanı sıra aile ortamında doğması da çok önemlidir. Yapılan bilimsel araştırmalara göre mutlu, huzurlu ve güvenli bir aile ortamına kıyasla gürültülü,huzursuz ve mutsuz bir ortamda hamilelik geçiren annelerin çocukları psikolojik yönden ileriki yaşlarda sorunlu çocuklar olabilmektedir. Aile ortamında sevgi ile birbirine yaklaşan bilinçli anne babaların çocukları ruh sağlığı açısından oldukça sağlıklı bireyler olarak dünyaya gelmektedirler. Yapılan araştırmalara göre anne babaların dinledikleri müzikler bile çocuğun ileriki dönemlerinde hayata bakışını müzik kültürünü oldukça etkilemektedir.

Mozart, Bethoven dinleyen ailelerin çocukları da ileriki dönemlerde klasik müziğe karşı ilgisi uyanan çocuklar olmaktadır.  Diğer sanat dallarına ilgi duyan bir aile ortamında hamilelik geçiren anne babaların çocukları da sanat konusunda başarılı bireyler olmaktadır. Anne babalara bu konudaki tavsiyelerimiz ise güvenli ve mutlu bir hamilelik geçirilmesi için aile ortamında huzur,mutluluk ve güveni sağlayarak bunu bebeğe de yansıtmaya çalışmaları olacaktır.
 
Cinsel Hayat

Hamilelik döneminde en çok sorular sorulardan birisi cinsel hayatın nasıl olması gerektiğidir. Doktorlara sormaktan çekinilen soruların başında bu gelmektedir. Cinsel hayatın bebeğe zarar vermeden devam etmesi gerektiği ifade edilirken belli aylardan sonra bebek için zararlı olabileceği de göz önünde bulundurulmaktadır.

Cinselliğin sürdürülmesinden yana olan görüşlerde bebeğe zarar vermeyecek pozisyonların tercih edilmesi ön plana çıkarken bir diğer görüşe göre ise 3 aydan sonra cinsellik bebeğe zarar verebilmektedir. Anne babaların hamilelik sürecinde dikkat etmesi gerekenlerin başında gelen bu durum cinsel hayatın bebeğe zarar vermeden normalinden daha uzun süreli bir şekilde devam etmesi gerektiğidir.

Insan hayatının en önemli dönemlerinden biridir kuşkusuz ergenlik dönemidir. Kızlarda ve erkeklerde farklı yaş aralıklarında yaşanan bu dönem genel olarak 11-18 yaş aralığını kapsar.

Ergenliğin ilk yıllarında büyüme hormonu çok salgılandığıı için boy uzaması çok fazladır. Bu dönemde yıllık boy artışı kızlarda 6-8 cm civarında olmaktadır. Adet kanamasının görülmesinden sonra büyüme hızı yavaşlamakta ve 18 yaşına kadar 5-6 cm kadar uzama görülmektedir. Erkeklerde boy uzaması kızlardan daha sonra başlamaktadır. 13-14 yaşlarında yıllık boy artışı erkekler için 7-8 cm civarındayken, 16 yaşından sonra boy uzaması yavaşlar ve 18 yaşına kadar 5 cm’lik bir uzama daha olur. Ancak erkeklerde yavaşta olsa boy uzaması 20-22 yaşına kadar sürmektedir.

Bu dönemin belirgin özelliklerinden biri de yumurtalık, testisler ve böbrek üstü bezlerinden cinsiyet hormonlarının salgılanmasının yoğunlaşmasıdır. Bu hormonlar erkeklerde testesteron, kızlarda östrojen hormonlarıdır.

      Zamanla birlikte oyun kültüründe de çok büyük değişiklikler gözlenirken, özellikle çocuklar için oyunun tamamen sanal ortama kayması aslında son derece sıkıcı bir durumu da gündeme getirmiştir. Bundan 15 20 yıl öncesine kadar sokaklarda çok değişik oyunlar oynayarak büyüyen çocuklar, bu oyunların kişisel gelişimlerine olan katkısı ile büyümüşler ve pek çok tecrübe ile bunlardan elde etmişlerdir. Oysa günümüzde daha çok sanal ortama kayan çocuk oyunları insanlara yarardan çok zarar getirirken, ne yazık ki pek çok ebeveyn güvenli bir ortam oluşmadığı için çocuklarınızı sokağa çok rahat bırakmamaktadırlar. Her ne kadar onların emniyeti için yapılsa da bu şekilde topraktan, sokaktan ve havadan alacağını alamayan çocukların kişilik gelişimleri de olumsuz şekilde etkilemektedir. Bu hasreti duyulan oyunlara, saklambaç, körebe ve toplu oyunları da eklemek mümkündür.

         Çocuklarımız her şeyimizdir ve onların hiçbir şekilde zara görmesini istemeyiz. Çalışan anne babaların en büyük sorunlarından olan çocukların bakımı konusu, genellikle çocuk bakıcıları ile çözüme kavuşturulurken, çocuklarımızı emanet ettiğimiz çocuk bakıcılarının yeterliliği çok büyük önem taşımaktadır. Bu konuda eğitimli olmak son derece büyük önem taşırken çocuk psikolojisinden ve onun fiziksel durumundan iyi anlayacak bir bakıcının bu konuda illaki görev alması gerekir. Aksi halde çocuğa yarardan çok zarar verecek olan bakıcı, onun gelişiminde kötü bir örnek oluşturacak ve ilerleyen yıllarda da bunun zararı ortaya çıkacaktır. Çocuk bakıcılığı konusunda eğitim almış bir insan her zaman için gereklilikleri daha iyi yerine getireceği için tercihen bu konudaki tecrübeli elemanların bulunması ve çocuklarını onlara emanet edilmesi çok büyük önem taşımaktadır. Aksi halde kötü örneklerini gördüğümüz eğitimsiz bakıcılar kesinlikle çocukların emanet edileceği insanlar değildir.

         Evlenmek ve yuva kurmak hayaliyle nikâh masasına oturan çok sayıda insanın ne yazık ki bu saygın müessesenin devamını getiremediğini görmekteyiz. Ekonomik şartları da ön planda tutacak olursak toplumumuzda boşanma sebepleri giderek artarken, buna bağlı olarak boşanma oranında sürekli yükseldiğini gözlemlemek mümkün olacaktır. Her ne kadar maddi anlamda sorunlar ön plana çıksa da manevi anlamda ki sorunlarında göz ardı edilmemesi gerektiği net bir şekilde görülmüştür. Fikir ve görüş ayrılıklarının yanı sıra, iletişim sorunu yaşayan pek çok insan şiddetli geçimsizlik gibi en istenmeyen durumun ortaya çıkması nedeniyle evliliklerini sürdürememişler ve ayrılık kararı almışlardır. Karşılıklı anlaşılarak yapılan boşanmalarda mahkeme süreci çok kısa olurken, bazı anlaşmazlıkların ön plana çıktığı boşanma süreçleri çok daha sancılı ve sıkıntılı geçmektedir. Boşanmalarda en büyük yara ise çocukların aldığı unutulmamalı müessesenin yani aile yapısının devamının sağlanması adına biraz daha özverili yaklaşımlarda bulunmak gerekir.

       Çok hareketli olması ve ele avuca sığmaz olması ile bilinen çocuklar ebeveynler için özellikle çocukluk dönemlerinde büyük dikkat ve sıkıntıları da beraberinde getirmektedirler. hiperaktif olarak belirlediğimiz bu sınıfa giren bu çocukların her zaman için anne ve babanın kontrol altında olması gerekir. Çok fazla hareketi bazı riskleri de beraberinde taşıdığı düşünülecek olursa, hiperaktif çocuğu büyütmek ve onu bir birey haline getirmek gerçekten de ebeveynler için çok zor ve önemli bir görev olacaktır. Tam olarak bir hastalık olarak görülmemesi itibariyle tedavisinin de mümkün olmadığı bir sorun olan hiperaktiflik her ne kadar çocukların doktora görünmesi ile sonuçlansa da esas tedavi süreci çoğunluklu annenin ve ona yardımcı olan babanın kontrol altında gerçekleşecektir. Zamanla bu hiperaktiflik durumu ortadan kalkarken, özellikle küçük yaşlardaki çocukların hiperaktif hayatının kontrol altına alınması hem çocuk hem de aile için çok büyük önem taşımaktadır.