Sağlık Bakanlığının duyurduğu 38 bin kişilik personel alımı, hastanelerdeki personel açığı ve sağlık çalışanlarının ağır iş yükünü yeniden gündeme getirdi. Türkiye’de bin kişiye düşen hemşire sayısının OECD ortalamasının yaklaşık üçte biri seviyesinde kalması, sağlık sistemindeki insan gücü ihtiyacını ortaya koyarken, yeni atamaların özellikle acil servisler, yoğun bakım üniteleri ,ameliyathaneler, laboratuvarlar, radyoloji ve yataklı servislerdeki personel yetersizliğini ne ölçüde gidereceği tartışılıyor. Sağlık çalışanlarının yoğun nöbet ve fazla mesai yükünün azaltılmasında ise 38 bin kişilik alımın branşlara ve hastanelere göre dağılımı belirleyici olacak.
Sağlık Bakanlığının 2026 yılı sonuna kadar 38 bin hekim dışı personel alımı gerçekleştireceğini duyurması, hastanelerdeki personel açığını ve sağlık çalışanlarının artan iş yükünü yeniden gündeme taşıdı. Hemşire, ebe, sağlık teknikeri ve diğer sağlık meslek gruplarında yapılması beklenen alımların hangi illere, branşlara ve sağlık kuruluşlarına dağıtılacağı henüz netleşmezken, yeni istihdamın sahadaki personel ihtiyacını ne ölçüde karşılayacağı tartışılıyor. Özellikle acil servisler, yoğun bakım üniteleri, ameliyathaneler ve yataklı servislerdeki yoğun çalışma temposu, personel dağılımının önemini ortaya koyuyor.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan SAHİM-SEN Genel Başkanı Özlem Akarken, 38 bin kişilik alımın önemli bir adım olduğunu ancak sağlık çalışanlarının nöbet ve fazla mesai yükünün azaltılması için atamaların hastanelerin ve branşların gerçek ihtiyaçlarına göre planlanması gerektiğini vurguladı.
Türkiye’de Hemşire Sayısı OECD Ortalamasının Üçte Biri
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütünün (OECD) 2025 yılı sağlık göstergeleri, Türkiye’deki sağlık insan gücü ihtiyacını ortaya koyuyor. Rapora göre OECD ülkelerinde bin kişiye ortalama 9,2 hemşire düşerken Türkiye’de bu sayı 2,9 seviyesinde bulunuyor. Hekim sayısında da benzer bir fark dikkat çekiyor. OECD ortalamasında bin kişiye 3,9 hekim düşerken Türkiye’de bu oran 2,4 düzeyinde kalıyor.
Söz konusu veriler, Türkiye’de sağlık çalışanı sayısının uluslararası ortalamaların gerisinde olduğunu gösterirken, açıklanan 38 bin kişilik alımın mevcut personel açığını kapatmak için yeterli olup olmayacağı sorusunu gündeme getiriyor.
38 Bin Personel Alımı Önemli Ancak Tek Başına Yeterli Değil
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan SAHİM-SEN Genel Başkanı Özlem Akarken, yeni personel istihdamının olumlu bir gelişme olduğunu ancak sağlık sistemindeki sorunların yalnızca personel sayısının artırılmasıyla çözülemeyeceğini belirterek, “Sağlık çalışanlarımız uzun süredir ağır iş yükü, yoğun nöbetler ve personel eksikliğiyle mücadele ediyor. Açıklanan 38 bin kişilik personel alımı elbette önemli bir adım. Ancak asıl mesele, bu personelin hangi branşlara, hangi hastanelere ve hangi ihtiyaçlar doğrultusunda yerleştirileceğidir. Bir hastanede personel fazlalığı yaşanırken başka bir hastanede çalışanların sürekli fazla mesai yapmak zorunda kalması kabul edilebilir bir durum değildir. Sağlıkta istihdam politikası yalnızca rakamlardan ibaret olmamalı, sahadaki gerçek ihtiyaçlara göre şekillendirilmelidir.” İfadelerini kullandı.
Personel Eksikliği Yalnızca Çalışanların Değil, Hastaların Da Sorunu
Personel yetersizliğinin sağlık çalışanlarının çalışma koşullarının yanı sıra hastalara sunulan hizmeti de doğrudan etkileyebileceğine dikkat çeken Akarken, özellikle yoğun birimlerde görev yapan personelin üzerindeki sorumluluğun giderek arttığını ifade ederek, “Bir sağlık çalışanının aynı anda birden fazla görevi üstlenmek zorunda kalması, sürekli nöbet tutması ve yeterli dinlenme imkânı bulamaması yalnızca bir çalışma hayatı sorunu değildir. Ayrıca nöbet istirahatine göndererek nöbet ücreti ödememek dışında bir fayda sağlamamaktadır. Büyükşehirlerde personel evine gitmek için iki üç saatini yolda geçirmektedir. Personel eksikliği hasta güvenliğini ve sağlık hizmetinin niteliğini de ilgilendiriyor. Sağlık çalışanlarının fiziksel ve psikolojik olarak tükenme noktasına gelmesini bekleyemeyiz. Güvenli sağlık hizmetinin temel şartlarından biri, yeterli sayıda ve uygun nitelikte personelin görev yapmasıdır.” dedi.
Atamalarda Branş ve Hastane Bazlı İhtiyaçlar Esas Alınmalı
38 bin kişilik alımın branş dağılımı ve atama takviminin henüz açıklanmamış olmasının hem atama bekleyen sağlık çalışanları hem de mevcut personel açısından belirsizlik oluşturduğunu belirten Özlem Akarken, istihdam planlamasının şeffaf biçimde yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Akarken, “Bugün sağlık sisteminde ihtiyaç duyulan şey yalnızca yeni kadrolar açılması değil, sürdürülebilir bir insan gücü planlamasıdır. Acil servislerin, yoğun bakımların, ameliyathanelerin, laboratuvarların radyolojinin ve diğer sağlık birimlerinin ihtiyaçları ayrı ayrı değerlendirilmeli. Sağlık hizmetleri bir bütündür. Hemşiresinden ebesine, teknikerinden diğer sağlık ve sosyal hizmet çalışanlarına kadar her meslek grubunun ihtiyacı dikkate alınmalıdır. Bugün kimyasal maddelere maruz kalan patoloji teknikerlerinin ve patoloji çalışanlarının özlük ve mali haklarında düzenleme yapılmalıdır. Aynı zamanda kan transfüzyon merkezleri acile hizmet verdiği halde artırımlı nöbet ücreti almaması düşündürücüdür. Personelin mali ve özlük haklarındaki mağduriyetlerdeki çözüm önerileri ve atamaların hangi kriterlere göre yapılacağı açıkça ortaya konulmalı ve personel eksikliği yaşayan kurumlara öncelik verilmelidir.” açıklamasını yaptı.
Sağlık Çalışanlarının İş Yükü Azalmadıkça Sorun Devam Edecek
Yeni istihdamın kalıcı iyileşme sağlayabilmesi için çalışma koşullarının da yeniden ele alınması gerektiğini ifade eden Akarken, “38 bin personel alınması önemli ancak mevcut sağlık çalışanlarının yaşadığı sorunlar çözülmeden kalıcı bir iyileşmeden söz edemeyiz. İdari birimlere işletme maliye sağlık kamu yönetimi mezunlarının istihdam edilmesi sağlık sınıfı personelinde branşlarına uygun yerlerde görevlendirilmesi önem arz etmektedir. Yeni personel istihdam edilirken mevcut çalışanların nöbet yükü azaltılmalı, fazla mesai sorunu çözülmeli, görev tanımları netleştirilmeli ve çalışma koşulları iyileştirilmelidir. Sağlık çalışanlarının insanca çalışma koşullarına kavuşması, vatandaşlarımızın da daha güvenli ve nitelikli sağlık hizmeti alması anlamına geliyor. Bizim beklentimiz, açıklanan istihdamın sahada karşılığı olan, planlı ve kalıcı bir düzenlemeye dönüşmesidir.” diyerek mevcut çalışanların iş yükünün azaltılmasına yönelik somut adımlar atılması gerektiğini vurguladı.
