Türk ve Dünya Edebiyatında, ilk yerli, edebi, realist, ilk tarihi, ilk çeviri roman, ilk köy romanı, ilk hikaye, batılı anlamda ilk roman, yazar ve şairler

Türk edebiyatı zengin ve çeşitli bir gelenektir. Dünyanın en eski edebiyatlarından biridir. Türk edebiyatında ilk yazar ve şairler Osmanlı İmparatorluğu’ndandır. Arapça, Farsça ve Osmanlı Türkçesinde eseler vardır.

Türk Edebiyatında ilk yazar ve şairler Osmanlı Türkçesiyle yazanlardır. İlk şair 1214-1294 yılları arasında yaşamış olan Baki’dir. Tasavvufi bir mutasavvıftır ve şiirleri Farsça yazılmıştır.

Aşağıdaki listemizde Türk ve Dünya edebiyatında ilk olan yazar, roman, şair, hikaye, sergi ve gazeteleri bulabilirsiniz.

Şinasi Kimdir?

Şinasi, bir şiiri Türkçeye çeviren ilk Türk şairidir.

Şinasi 1820 yılında İstanbul’da doğdu. Bir şiiri Türkçeye çeviren ilk Türk şairidir. Şinasi’nin Edgar Allan Poe’nun “Kuzgun” adlı çevirisi Türk edebiyat tarihinin en önemli şiirlerinden biri olarak kabul edilir.

İlk şiir çevirisini yapan: Şinasi

İlk makaleyi yazan: Şinasi

Ahmet Rasim Kimdir?

Ahmet Rasim dünyanın ilk fıkra yazarıdır. 10.000’den fazla fıkra yazdı ve hala güçlü.

Türkiye’de doğdu ve çocukken Almanya’ya taşındı. Yirmili yaşlarının başında espriler yazmaya başladı ve şimdi başarılı bir komedyen.

Dieter Hallervorden, Harald Schmidt ve Oliver Pocher gibi birçok ünlü komedyen için fıkralar yazmıştır.

İlk fıkra yazarı: Ahmet Rasim

Kutadgu Bilig

Kutadgu Bilig, dünyanın ilk politika kitabıdır. O, hükümdarlar için bir hikmet ve öğüt kitabıdır.

Kutadgu Bilig, 11. yüzyılda İslam ve Orta Asya tarihi alimi olan Yusuf Hass Hajib tarafından yazılmıştır. Kitap 1876’da Sir E. Denison Ross tarafından İngilizce’ye çevrildi ve “The Wisdom of Royal Glory” adıyla yayımlandı. Kitap, hükümdarlara halklarını adalet ve hakkaniyetle nasıl yönetecekleri konusunda hikmet ve öğütler içerir.

İlk siyasetname: Kutadgu Bilig

Ceride-i Havadis

Gazetenin ilk yarısı New York Times’ın Türkçe versiyonudur. 1877 yılında kurulmuştur ve Türkiye’nin en eski gazetelerinden biridir.

Gazetenin günlük tirajı yaklaşık 100.000 adettir. 1877’den beri İstanbul’da yayınlanmaktadır ve Türkiye Gazeteciler Cemiyeti tarafından yayınlanmaktadır.

İlk yarı gazete: Ceride-i Havadis

Halit Ziya Uşaklıgil’in Aşk-ı memnu

Batı tekniğiyle yazılmış ilk roman Halit Ziya Uşaklıgil’in Aşk-ı memnu 1873 yılında basılmıştır. Sultan II. Abdülhamid döneminde İstanbul’da geçen bir aşk hikayesidir.

Aşk-ı memnu, Osmanlı Türkçesi ile yazılmış ve Batılı okuyucuya uygun ilk romandır. Charles Henry Wilson tarafından İngilizce’ye çevrildi ve 1876’da “Aşkın Yasak Meyvesi” başlığı altında yayınlandı.

Batılı tekniği uygun ilk roman: Halit Ziya Uşaklıgil/Aşk-ı memnu

Yusuf Kamil Paşa –  Fenelonlu Telemak

Dünyada ilk çevrilen roman Yusuf Kamil Paşa’nın Fenelonlu Telemak’ıdır. Charles Wilkins tarafından İngilizce’ye çevrildi ve 1788’de yayınlandı.

İlk çeviri roman: Yusuf Kamil Paşa/ Fenelon’dan Telemak /1859

İlk yerel tiyatro eseri: Şinasi / Şair Evliliği

İlk yerel tiyatro eseri Şinasi tarafından yazılmıştır. Adı “Şinasi’nin Şair Evliliği”dir ve 1859 yılında yazılmıştır. Oyun, kendisini hiç anlamayan bir kadınla evli olan bir şair hakkındadır. Oyun, şair ve karısı arasındaki çatışmayı ve birlikte yaşamanın bir yolunu nasıl bulmaya çalıştıklarını anlatıyor.

Şinasi bu oyunu, şiirin eğlencenin ötesinde toplumsal yorum için de kullanılabileceğini göstermek istediği için yazmıştır. Şairlerin sadece eğlenmek için şiir yazanlar değil, aynı zamanda toplum hakkında söyleyecek önemli şeyleri olan insanlar olduğunu görmelerini istedi.

İlk yerli tiyatro eseri: Şinasi / Şair Evlenmesi /1859

Nabizade Nazım

Nabizade Nazım, 1877 yılında Erzurum şehri yakınlarındaki bir köyde doğdu. Zengin bir tüccarın oğluydu ve iyi bir eğitim almıştı. Osmanlı devlet memuru oldu ve Birinci Dünya Savaşı sırasında Rus ordusuna tercümanlık yaptı.

Karabibik, Türk edebiyatının ilk köy romanı olarak kabul edilen Nabizade Nazım’ın 1922 yılında yazdığı bir romandır. Roman, Erzurum yakınlarındaki bir köyden olan ve uzun yıllardır İstanbul’da yaşayan Karabibik’in hikâyesini anlatır.

İlk köy romanı: Nabizade Nazım / Karabibik

Mehmet Rauf / Eylül

İlk psikolojik roman Mehmet Rauf tarafından yazılmıştır. Eylül adlı romanın adı 1894’tür. Kocası tarafından terk edilen ve başka bir erkeğe aşık olan bir kadının öyküsüdür.

1800’lerin sonlarında aşk ve romantizm hakkında yazılmış pek çok roman vardı ama bu roman karakterlerin psikolojisine odaklandığı için farklıydı.

İlk psikolojik roman: Mehmet Rauf / Eylül

Recaizade Mahmut Ekrem – Araba Sevdası

İlk gerçekçi roman Recaizade Mahmut Ekrem’in 1887’de yayınlanan Araba Aşkı, arabasına aşık olan bir adamın hikayesidir. Günlük şeklinde yazılan roman, kahramanın çocukluğundan yetişkinliğine kadar olan yaşamını anlatıyor.

Kitap Charles James Hogarth tarafından İngilizce’ye çevrildi ve 1909’da Bir Arabanın Otobiyografisi olarak yayınlandı.

İlk realist roman: Recaizade Mahmut Ekrem / Araba Sevdası

Ali Şir Nevai

Ali Şir Nevai ilk hamse yazarıdır. Osmanlı Türkçesindeki ilk yerel roman olan Şemsettin Sami’nin Taaşşuk-ı Talat ve Fıtnat’ını yazdı.

İlk hamse yazarı: Ali Şir Nevai- İlk yerli roman: Şemsettin Sami / Taaşşuk-ı Talat ve Fıtnat

 

Takvim-i Vakayi

İlk resmi Türk gazetesi olan Takvim-i Vakayi, 1 Mart 1831’de İstanbul’da yayınlandı. Osmanlı İmparatorluğu’nda basılan ilk gazete oldu.

Kağıt Mehmed Tahir tarafından kurulmuş ve Osmanlı Türkçesi ile yazılmıştır. 1835 yılına kadar toplam dört yıl yayınlanmıştır. Gazetenin adı Arapça “haber” anlamına gelen “vakayi” kelimesinden gelmektedir.

 

1.     Aruzla ilk manzum tiyatro eseri yazan: A.Hamit /Eşber veya Sardanapal
2.     Aruzla yazılan ilk manzum tiyatro eseri Eşber’dir.(A.Hamit Tarhan )
3.     Aşık Veysel ilk olarak A.Kutsi Tecer tarafından Türk halkına tanıtılmıştır.
4.     Atatürk’e muhalefet olan ilk kadınlarımızdan biri Halide Edip Adıvar’dır.
5.     Aydınlar arasında heceyi ilk kez deneyen sanatçı M.Emin Yurdakul’dur.
6.     Basılan ilk küçük hikaye kitabı Küçük Şeyler’dir. (S.Sezai, ilk gerçekçi hikaye)
7.     Batı anlayışındaki ilk edebiyat tarihçimiz: Fuat Köprülü
8.     Beyanname ile yayın hayatına giren ilk edebiyat topluluğu Fecr-i Ati’dir.
9.     Bilinen ilk Türk yazarı Yollug Tigin’dir.
10.  Bizde batılı anlamda ilk eleştiriyi yazan: Namık Kemal
11.  Bizde epik tiyatro türünün kurucusu: Haldun Taner
12.  Cumhuriyet sonrası ilk beyanname yayınlayan edebi topluluk Yedi Meşaleciler’dir.
13.  Dilde sadeleşmeyi savunan ilk yayın organı: Genç Kalemler
14.  Divan Edebiyatı’nın ilk şairi Hoca Dehhani, son şairi ise Şeyh Galip’dir.
15.  Divan Edebiyatı’nın Sebk-i Hindi tarzının ilk temsilcisi Naili’dir.
16.  Divan Edebiyatında mahallileşme akımının temsilcisi: Nedim
17.  Dünya edebiyatındaki ilk modern roman: Cervantes/Don Kişot
18.  Dünya edebiyatındaki ilk realist roman Madama Bovary’dir.
19.  Dünyada bilinen en eski destan Gılgamış’tır.
20.  Dünyada bilinen en uzun destan Kırgızlar’ın Manas Destanı’dır.
21.  Dünyada ilk kez resimle yazıyı birleştiren, konuşma balonları hazırlayan ressam William Hogarth’tır.(1697-1908)
22.  Dünyada ilk özgün çizgi macera hikayesi Dick Tracy’dir.(Chester Gould)
23.  Dünyada ilk özgün çizgi roman New Fund’dur.(1935)
24.  Dünyadaki ilk kadın romancı Afraben’dir (Afrahat)
25.  Dünyanın bilinen ilk destanı: Sümerlerin Gılgamış Destanı
26.  Dünyanın halen yaşayan, en büyük ve ilk Müslüman Türk Destanı: Kırgızların Manas Destanı
27.  Edebiyat kelimesini bizde ilk kullanan: Şinasi
28.  Edebiyatımızda anjabmanı ilk kez Tevfik Fikret kullanmıştır.
29.  Edebiyatımızda çoçuklar üzerine yazılmış ilk eserler Nabi’nin Hayriye’si ve Sümbülzade Vehbi’nin Lütfiye’sidir.
30.  Edebiyatımızda ilk çeviri roman, Kamil Paşa’nın yaptığı Telemak’tır.
31.  Edebiyatımızda ilk edebi roman, Namık Kemal’in “İntibah” adlı eseridir.
32.  Edebiyatımızda ilk kadın romancı Fatma Aliye’dir.
33.  Edebiyatımızda ilk kafiyesiz şiirini yazan: A. Hamit / Validem
34.  Edebiyatımızda ilk köy romanı, Nabizade Nazım’ın “Karabibik” adlı eseridir.
35.  Edebiyatımızda ilk makaleyi Şinasi yazmıştır. (Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi)
36.  Edebiyatımızda ilk psikolojik roman, Eylül’dür (Mehmet Rauf)
37.  Edebiyatımızda ilk roman, Taaşşuk-u Talat-ı Fitnat’tır.
38.  Edebiyatımızda ilk tarihi roman, Namık Kemal’in “Cezmi” adlı eseridir.
39.  Edebiyatımızda noktalama işaretini, ilk kez Şinasi “Şair Evlenmesi” nde kullanmıştır.
40.  Edebiyatımızda objektif eleştirinin nasıl olacağını ilk açıklayan: R. Mahmut Ekrem
41.  Edebiyatımızda serbest vezni ilk kez Nazım Hikmet kullanmıştır.(1929)
42.  Edebiyatımızdaki batı roman tekniklerine uygun ilk
43.  Edebiyatımızdaki ilk antoloji Harabat’tır. (Z.Paşa)
44.  Edebiyatımızdaki ilk atasözleri kitabı Durub-ı Emsal-i Osmaniye’dir. (Şinasi)
45.  Edebiyatımızdaki ilk eleştirmen Namık Kemal’dir.
46.  Edebiyatımızdaki ilk fıkra yazarı Ahmet Rasim’dir.
47.  Edebiyatımızdaki ilk hikaye kitabı Letafet-i Rivayet’tir. (A.Mithat)
48.  Edebiyatımızdaki ilk pastoral şiir A.Hamit Tarhan’ın Sahra adlı şiiridir.
49.  Edebiyatımızdaki ilk psikolojik roman denemesi Nabizade Nazım’ın Zehra adlı eseridir.
50.  Edebiyatımızdaki ilk realist roman Araba Sevdası’dır yazarı Recaizade Mahmut Ekrem’dir.
51.  Edebiyatımızdaki ilk realist romancı Recaizade Mahmut Ekrem’dir.
52.  Edebiyatımızdaki milli dönemin açılmasına öncülük eden: Mehmet Emin Yurdakul
53.  En başarılı psikolojik roman yazarımız: P.Safa / 9.Hariciye koğuşu
54.  En uzun ömürlü edebiyat dergimiz 1933 yılında çıkmaya başlayan Varlık Dergisi’dir.
55.  Hayat hikâyesini İngilizce yazan ilk yazarımız Halide Edip Adıvar’dır.
56.  Hazine-i Evrak ilk edebiyat dergimizdir.
57.  Heceyle yazılan ilk manzum tiyatro eseri Binnaz’dır.(Y.Ziya Ortaç)
58.  Heceyle yazılan ilk manzum tiyatro eseri: A.Hamit/Nesteren
59.  Hikayede gerçek anlamda ilk kez Anadolu’yu işleyen: Refik Halit Karay
60.  İlk alfabemiz: Göktürk Alfabesi
61.  İlk antolojisi: Ziya paşa /Harabat
62.  İlk atasözleri kitabı: Şinasi /Durub-i Emsal-ı Osmaniye
63.  İlk bibliyografya: Keşfü’z Zünun /Katip Çelebi
64.  İlk bibliyoğrafya Keşfiz-Zünun’dur. (K.Çelebi)
65.  İlk çocuk şiirlerini yazan: Tevfik Fikret / Şermin
66.  İlk çoçuk yayınımız ise Eftal ve Mümeyyizdir.(1869)
67.  İlk didaktik şiir örneğimiz ve aruzla yazılan ilk eserimiz: Kutadgu Bilig
68.  İlk divan sahibi sanatçımız Yunus Emre’dir.
69.  İlk divan şairi: Hoca Dehhani
70.  İlk edebi bildiriyi yayımlayan topluluk: Fecr-i Ati
71.  İlk edebi tartışma Ziya Paşa ile Namık Kemal arasında olmuştur.
72.  İlk edebi topluluk Servet-i Fünun’dur.
73.  İlk Edebiyat tarihçimiz: Abdulhalim Memduh Efendi
74.  İlk hamse yazarı Ali Şir Nevai’dir.
75.  İlk hatıra kitabı Babürname’dir. (Babürşah)
76.  İlk hatıra kitabı: Babürşah /Babürname
77.  İlk hikaye kitabı: A: Mithat /Letaif-i Rivayet
78.  İlk kadın romancımız: Fatma Aliye Hanım
79.  İlk köy şiiri: Muallim Naci / Köylü Kızların Şarkısı
80.  İlk makale: Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi
81.  İlk mensur şiir örneklerini veren: Halit Ziya
82.  İlk mensur şiir yazarı R.Mahmut Ekrem’dir.
83.  İlk mizah dergisi Diyojen’dir. (Teodor Kasap)
84.  İlk mizah dergisi: Diyojen /Teodor Kasap
85.  İlk naturalist eserimizin yazarı: Nabızade Nazım / Zehra
86.  İlk özdeyiş örneklerini veren: Ali Bey / Lehçet’ül Hakayık
87.  İlk özel gazete: Tercüman-ı Ahval / Şinasi ile Agah Efendi
88.  İlk pastoral şiir: A.Hamit Tarhan /Sahra
89.  İlk resmi Türkçe gazete: Takvim-i Vakayi
90.  İlk seyahatname: Mir’atül Memalik / Seydi Ali Reis
91.  İlk siyasetname eseri Kutadgu Bilig’tir.
92.  İlk sosyolog Ziya Gökalp’tir.
93.  İlk sözlüğümüz: Divan-ı Lügat-it Türk
94.  İlk sözlük kitabımız Divan-i Lügatit Türk’tür. (K.Mahmut)
95.  İlk tarih ve coğrafya ansiklopedisi: Kamus’ul Alam
96.  İlk tarihi roman: Namık Kemal / Cezmi , A. Mithat / Yeniçeri
97.  İlk tezkire: Ali Şir Nevai /Mecalisün Nefais
98.  İlk tezkiremiz Mecalis’ün Nefais’tir. (A.Şir Nevai’dir)
99.  İlk tiyatro Şinasi’nin Şair Evlenmesi’dir.
100.                  İlk Türk destanı: Alp Er Tunga Destanı
101.                  İlk Türkçe gazete 1831′de kurulan Takvim-i Vaka’dır.
102.                  İlk Türkçe özel gazete 1860′da kurulan Tercüman-ı Ahval’dır.
103.                  İlk Türkçe sözlük: Şemsettin Sami: Kamus-ı Türki
104.                  İlk Türkçe yazılan ilk kitap: Kutadgu Bilig
105.                  İlk uyarlama tiyatro eserinin yazarı: A.Vefik paşa
106.                  İlk yerli çizgi roman Türk Kahramanı Köroğlu’dur.
107.                  İlk yerli çizgi roman, Türk Kahramanı Köroğlu’dur.(1953)
108.                  Kafiyeyi şiire serperek klasik nazım şekillerinden farklı ilk örnekleri veren: Tevfik Fikret
109.                  Konuşma diliyle yazılmış ilk hikayenin yazarı: Ömer Seyfettin
110.                  Kurtuluş savaşımızı doğrudan işleyen roman: Ateşten Gömlek
111.                  Kutatgu Bilig ilk Türk dünyası ansiklopedisidir.
112.                  Matbaada basılan ilk kitabımız Vankulu Lügatı’dir.
113.                  Mesnevi tarzında yazılmış ilk eser: Kutadgu Bilig
114.                  modern roman Mai ve Siyah’tır. (Halit Ziya)
115.                  Nobel edebiyat ödülünü ilk kez İsviçre kazandı.
116.                  Noktalama işaretlerini ilk kez kullanan ilk Türk gazeteci: Şinasi
117.                  Sahnelenen ilk tiyatro: Namık Kemal / Vatan yahut Silistre
118.                  Serbest müstezatı aruzla deneyen ilk şairimiz Tevfik Fikret’tir.
119.                  Sürgüne gönderilen ilk kadınlarımızdan biri Halide Edip Adıvar’dır.
120.                  Süslü nesrin ilk temsilcisi: Sinan Paşa
121.                  Şarkıyı icat eden: Nedim
122.                  Şiirde ilk defa Türk kelimesini kullanan sanatçımız M.Emin Yurdakul’dur.
123.                  Şiirde ilk defa Türk kelimesini kullanan: Mehmet Emin Yurdakul
124.                  Şiirde noktalama işaretini ilk kez kullanan Servet-i Fünun sanatçısı Tevfik Fikret’tir.
125.                  Tekke şiirinin babası: Ahmet Yesevi
126.                  Türk adının geçtiği ilk Türkçe metin: Orhun Abideleri
127.                  Türk Edebiyatı’nda batıdan yapılan ilk fabl çevirisi Şinasi tarafından yapılmıştır.
128.                  Türk Edebiyatı’nda bilinen ilk çocuk gazetesi Çocuklar İçin Mümeyyiz’dir.
129.                  Türk Edebiyatı’nda iç monolog tarzı yazılmış ilk roman Bir Düğün Gecesi’dir.(A.Ağaoğlu)
130.                  Türk Edebiyatı’nda mensur şiir yazımı ilk defa Halit Ziya ile başlar.
131.                  Türk Edebiyatı’nda post-modern tarzda eser veren ilk yazarımız Oğuz Atay’dır.(Tutunamayanlar)
132.                  Türk Edebiyatı’nda yayınlanmış ilk öykü kitabı Emin Nihat Tarlan’ın Müsameratname’dir.(1872)
133.                  Türk Edebiyatı’nda yazıya geçirilen ilk masallar Billur Köşk Masalları’dır.
134.                  Türk Edebiyatı’ndaki ilk deneme yazarı Nurullah Ataç’tır.
135.                  Türk masalları ilk defa yurt dışında 16.Lui döneminde Fransa’da yayınlanmıştır.
136.                  Türk masallarını ilk defa derleyen İ.Kunoş adlı Macar bilim adamıdır.
137.                  Türk şiirinin en eski lirik şiir örneği Aprın Çar Tigin’dir.
138.                  Türkçenin ilk dil bilgisi kitabı: Süleyman paşa / Sarf – ı Türki
139.                  Türkçenin ilk gramer kitabını Baskakov yazmıştır.
140.                  Türkiye’de kurulan ilk kadın derneği kurucularından biri Halide Edip Adıvar’dır.
141.                  Türkiye’de lügat sözlük hakkında yazılan ilk lügat Bir Lügat Bulamadım’dır.(M.Doğan)
142.                  Türkler’in kullandığı ilk alfabe Göktürk Alfabesi’dir.
143.                  Ülkemizde ilk çocuk çizgi roman türü Kara Maske’dir.(1943)
144.                  Ülkemizdeki ilk çocuk çizgi roman türü Kara Maske’dir.
145.                  Ülkemizdeki ilk Müslüman kadın tiyatrocu Afife Jale’dir.
146.                  Yahya Kemal bütün şiirlerini aruzla yazmıştır, yalnız Ok şiiri hece vezni ile yazmıştır.

Fotoğraf Dergisi Hakkında İlkler

  1. Yurdumuzda ilk fotoğrafhane: 1845 yılında M.Yana tarafından açıldı.
    İlk Sansür : Ali Kararnamesi
    İlk özel haber ajansı : Türk Haberler Ajansı (THA) / Kadri Kayabal
    İlk Opera yapıtımız: Ahmet Adnan Saygun / Özsoy (1928)
    İlk Milli Marş: İstiklal Marşı (1921)
    İlk Marş: Mahmudiye Marşı (1289)
    İlk Kadın tiyatro sanatçımız: Afife Jale
    İlk Kadın sinema oyuncumuz: Bedia Muvahhit – Neyyire Neyir
    İlk Kadın opera sanatkarımız: Semiha Berksoy
    İlk Kabare Tiyatrosu: Haldun Taner /Devekuşu Kabare Tiyatrosu (1962)
    İlk heykeltıraş : İhsan Aksoy
    İlk Heykel : Osman Gazi büstüdür (1914)
    İlk haber ajansı : Anadolu Ajansı
    İlk Güzel Sanatlar Akademisi: Sanayi-i Nefise Mektebi
    İlk fotoğraf yarışması : 1933 Ankara Halkevleri tarafından yapıldı
    İlk fotoğraf sergisi: 1942 yılında Gazi Öğretmen okulunda açıldı

 

1.     Aruzla ilk manzum tiyatro eseri yazan : A.Hamit Tarhan / Eşber veya Sardanapal
2.     Aşık Veysel’i Türk halkına ilk tanıtan: Ahmet Kutsi Tecer
3.     Basılan ilk küçük hikaye kitabı: S. Sezai / Küçük Şeyler
4.     Batı anlayışındaki ilk edebiyat tarihçimiz : Fuat Köprülü
5.     Batılı anlamdaki Türk resmine figür kullanan ilk ressam: Osman Hamdi Bey
6.     Batılı tekniği uygun ilk roman : Halit Ziya Uşaklıgil /Aşk-ı Memnu
7.     Bilinen ilk Türk yazar: Yollug Tigin
8.     Bizde batılı anlamda ilk eleştiriyi yazan : Namık Kemal
9.     Bizde epik tiyatro türünün kurucusu : Haldun Taner
10.  Cumhuriyet dönemi heceyle yazılan ilk manzum tiyatro eseri : Yusuf Ziya Ortaç / Binnaz
11.  Cumhuriyet dönemi ilk mensur şiir örneklerini veren : Halit Ziya Uşaklıgil
12.  Cumhuriyet sonrası ilk bildiri yayınlayan topluluk: Yedi Meşaleciler
13.  Cumhuriyet tarihinin ilk ressamı Refik Epikman
14.  Dilde sadeleşmeyi savunan ilk yayın organı : Genç Kalemler
15.  Divan Edebiyatında mahallileşme akımının temsilcisi: Nedim
16.  Dünyanın bilinen ilk destanı : Sümerlerin Gılgamış Destanı
17.  Dünyanın en büyük ve ilk Müslüman Türk Destanı : Kırgızların Manas Destanı
18.  Edebiyat kelimesini bizde ilk kullanan : Şinasi
19.  Edebiyatımızda ilk kafiyesiz şiirini yazan : A. Hamit Tarhan / Validem
20.  Edebiyatımızda objektif eleştirinin nasıl olacağını ilk açıklayan : R. Mahmut Ekrem
21.  Edebiyatımızdaki milli dönemin açılmasına öncülük eden : Mehmet Emin Yurdakul
22.  En başarılı psikolojik roman yazarımız : Peyami Safa / 9.Hariciye Koğuşu
23.  En uzun ömürlü edebiyat dergisi : Varlık Dergisi (1933)
24.  Fotoğrafçılık konusunda ilk kitap : Yüzbaşı Hüsnü Efendi / Risale-i Fotoğrafya
25.  Hayat hikayesini İngilizce yazan ilk yazarımız: Halide Edip Adıvar
26.  Heceyle yazılan ilk manzum tiyatro eseri : A. Hamit Tarhan / Nesteren
27.  Hikayede gerçek anlamda ilk kez Anadolu’yu işleyen : Refik Halit Karay
28.  İç monolog tarzında yazılmış ilk roman: Adalet Ağaoğlu / Bir Düğün Gecesi
29.  İlk alfabemiz : Göktürk Alfabesi
30.  İlk Anket Düzenleyen Dergi: Mektep ( Karabet Efendi)
31.  İlk antolojisi : Ziya Paşa / Harabat
32.  İlk atasözleri kitabı : Şinasi /Durub-i Emsal-ı Osmaniye
33.  İlk bibliyografya : Keşfü’z Zünun / Katip Çelebi
34.  ilk biyografi: Hoca Dehhani – Selçuklular Şartnamesi
35.  İlk çeviri roman : Yusuf Kamil Paşa/ Fenelon’dan Telemak / 1859
36.  İlk Çocuk Romanı: Mahmut Yeşari / Bağrı Yanık Ömer
37.  İlk Çocuk Şiir Kitabı : İbrahm Alaattin Gövsa / Çocuk Şiirleri
38.  İlk çocuk şiirlerini yazan : Tevfik Fikret / Şermin
39.  İlk Çocuk Tiyatromuz: M. Kemal Küçük / Çocuklara Tiyatro Dersi – Gülmeyen Çocuk
40.  İlk çocuk yayınımız: Eftal ve Mümeyyiz
41.  İlk deneme yazarı: Nurullah Ataç
42.  İlk dergi : Vakayi-i Tıbbiye
43.  İlk didaktik şiir örneğimiz ve aruzla yazılan ilk eserimiz : Kutadgu Bilig
44.  İlk divan sahibi sanatçımız: Yunus Emre
45.  İlk divan şairi : Hoca Dehhani
46.  İlk edebi bildiriyi yayımlayan topluluk : Fecr-i Ati
47.  İlk edebi tartışma: Namık Kemal ile Ziya Paşa arasında
48.  İlk edebi topluluk: Servet-i Fünun
49.  İlk edebiyat dergimiz: Hazine-i Evrak
50.  İlk Edebiyat tarihçimiz: Abdulhalim Memduh Efendi
51.  İlk Edebiyat Tarihi: Abdülhalim Memduh / Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye
52.  İlk fıkra yazarı : Ahmet Rasim
53.  İlk Fotoğrafçılık dergisi: Saffet Sürel –Şinasi Barutçu / Profesyonel ve Amatör
54.  İlk gerçekçi (realist) roman : Recaizade Mahmut Ekrem / Araba Sevdası
55.  İlk hamse yazarı : Ali Şir Nevai
56.  İlk hatıra (anı) kitabı : Babürşah / Babürname
57.  İlk hikaye kitabı : A.Mithat Efendi / Letaif-i Rivayet
58.  İlk kadın romancımız : Fatma Aliye
59.  İlk kadın seslendirme yönetmeni: Sacide Keskin
60.  İlk köy romanı : Nabizade Nazım / Karabibik
61.  İlk köy şiiri : Muallim Naci / Köylü Kızların Şarkısı
62.  İlk makale : Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi
63.  ilk mensur şiir örneklerini veren : Recaizade Mahmut Ekrem
64.  İlk mizah gazetemiz: Namık Kemal / Diyojen
65.  İlk natüralist eserimizin yazarı : Nabizade Nazım / Zehra
66.  İlk özdeyiş örneklerini veren : Ali Bey / Lehçet’ül Hakayık
67.  İlk özel gazete : Şinasi ile Agah Efendi / Tercüman-ı Ahval
68.  İlk pastoral şiir : A.Hamit Tarhan / Sahra
69.  İlk psikolojik roman: Mehmet Rauf / Eylül
70.  İlk renkli belgesel film: Ali İpar – İlhan G. Arakon / Bir Şehrin Doğuşu
71.  İlk renkli Türk filmi: Muhsin Ertuğrul / Halıcı Kız
72.  İlk resmi Türkçe gazete : Takvim–i Vaka
73.  İlk sesli Türk filmi: Muhsin Ertuğrul / İstanbul Sokaklarında
74.  İlk seyahatname : Seydi Ali Reis / Mir’atül Memalik
75.  İlk sinema gösteriminin yapıldığı yer: Yıldız Sarayı (1896)
76.  İlk siyasetname : Kutadgu Bilig
77.  İlk sözlüğümüz : Kaşgarlı Mahmut / Divan-ı Lügat-it Türk
78.  İlk spor dergisi: Sait çelebi / Spor Alemi (1919 – 1921)
79.  İlk şiir çevirisini yapan, ilk makaleyi yazan ve noktalama işaretlerine ilk kez kullanan ilk Türk gazeteci : Şinasi
80.  İlk tarih ve coğrafya ansiklopedisi : Kamus’ul Alam
81.  İlk tarihi roman : Namık Kemal / Cezmi – A. Mithat / Yeniçeri
82.  İlk tasvir ve tahlil ağırlıklı roman Namık Kemal / İntibah
83.  İlk tezkire : Ali Şir Nevai / Mecalisün Nefais
84.  İlk Türk destanı : Alp Er Tunga Destanı
85.  İlk Türk filmi: Fuat Uzkınay / ‘Ayastefonos’daki Rus Abidesinin Yıkılışı’ (1914).
86.  İlk Türkçe sözlük : Şemsettin Sami – Kamus-ı Türki
87.  İlk Türkçe yazılan ilk kitap : Kutadgu Bilig
88.  İlk uluslararası ödül: Metin Erksan / Susuz Yaz
89.  İlk uyarlama tiyatro eserinin yazarı : Ahmet Vefik Paşa
90.  İlk yarı gazete : Ceride-i Havadis
91.  İlk yerli çizgi roman Türk Kahramanı: Köroğlu (1953)
92.  İlk yerli roman : Şemsettin Sami / Taaşşuk-ı Talat ve Fitna
93.  İlk yerli tiyatro eseri: Şinasi / Şair Evlenmesi /1859
94.  Kafiyeyi şiire serperek klasik nazım şekillerinden farklı ilk örnekleri veren: Tevfik Fikret
95.  Konuşma diliyle yazılmış ilk hikayenin yazarı : Ömer Seyfettin
96.  Köy hayatını anlatan ilk Türk filmi: Lütfi Akad / Beyaz Geceler
97.  Kurtuluş savaşımızı doğrudan işleyen roman : Halide Edip Adıvar / Ateşten Gömlek
98.  Lügat sözlük hakkında yazılan ilk lügat: D. Mehmet Doğan / Bir Lügat Bulamadım
99.  Matbaada basılan ilk kitabımız: Vankulu Lügatı
100.                  Mesnevi tarzında yazılmış ilk eser : Kutadgu Bilig
101.                  Post-modern tarzında eser veren ilk yazarımız: Tutunamayanlar / Oğuz Atay
102.                  Sahnelenen ilk tiyatro : Namık Kemal / Vatan yahut Silistre
103.                  Serbest vezni kullanan ilk kullanan şair: Nazım Hikmet Ran (1929)
104.                  Seslendirme işlemi Türkiye’de yapılan ilk film: Muhsin Ertuğrul / Bir Millet Uyanıyor
105.                  Süslü nesrin ilk temsilcisi : Sinan Paşa
106.                  Şarkı nazım türünü ilk kullanan: Nedim
107.                  Şiirde ilk defa Türk kelimesini kullanan : Mehmet Emin Yurdakul
108.                  Şiirde noktalama işaretlerini ilk kullanan: Tevfik Fikret
109.                  Tekke şiirinin babası : Ahmet Yesevi
110.                  Türk adının geçtiği ilk Türkçe metin : Orhun Abideleri
111.                  Türk Edebiyatı‘nda yazıya geçirilen ilk masallar: Billur Köşk Masalları
112.                  Türk Edebiyatı’nda batıdan yapılan ilk fabl çevirisi: Şinasi
113.                  Türk Edebiyatı’nda yayınlanmış ilk öykü kitabı: Emin Nihat Tarlan / Müsameratname
114.                  Türk masallarını ilk defa derleyen: İ. Kunoş adlı Macar bilim adamı
115.                  Türk masallarını ilk defa yayınlayan yabancı ülke: 16. Lui dönemi Fransa
116.                  Türkçe’nin ilk dil bilgisi kitabı : Süleyman Paşa / Sarf-ı Türki
117.                  Türkçe’nin ilk gramer kitabını yazan: Baskakov
118.                  Türkiye’de afiş sanatının öncüsü: İhap Hulusi Görkey (1929)
119.                  Türkiye’de bilinen ilk resim sergisi, İstanbul Atmeydanı’nda (Hipodrom) açıldı.
120.                  Türkiye’de çekilen ilk belgesel: Ayastefonos’taki Rus Abidesi’nin yıkılışıdır.(1914)
121.                  Türkiye’nin ilk kadın caz piyanisti: Nilüfer Verdi
122.                  Ülkemizde ilk çocuk çizgi roman türü : Kara Maske (1943)
123.                  Yasaklanan ilk film: Metin Erksan / Aşık Veysel’in hayatı
124.                  Yurdumuzda ilk gazete: Zimirini ((1824)

 

Önceki İçerikDiş Hekimlerinin En Çok Ziyaret Ettiği Adres: MerkezDiş!
Sonraki İçerikFed Faiz Kararı Açıklandı! Toplantı Detayları

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz